Vraag van de week (24)

Met welke vraag zorg je dat de ander zich ontspant?

Ik hoef het je niet te vertellen: spanning, drukte, stress, overspanning, deadlines, het zijn dagelijkse verschijnselen. Samen met de ‘plicht’ om voor een gezond lichaam te zorgen (door sporten, fitness, yoga, taichi of wandelen) én de juiste voeding, ‘moet’ je ook op tijd je geest ontspannen (via mindfulness, meditatie, lezen, bosbaden of vakantie).
Het verhaal vandaag: je bent volledig, zelf en alleen verantwoordelijk voor je gezondheid; je bent niet verantwoordelijk voor de ander en je moet vooral niet de ander willen ‘helpen’ met ongevraagd goede raad en adviezen.
Door de hele hype van zelf-verantwoordelijkheid zijn sommigen echter vergeten dat we samen verantwoordelijk zijn voor de context waarin al die persoonlijke inspanningen en ontspanningen kunnen gebeuren.
Je wordt veel meer beïnvloed door de context dan je denkt. Het ernstige nieuws (via tv, radio, kranten, nieuws apps, nieuwsbrieven) zowel als het roddel-nieuws (via de sociale media of ‘vergaderingen’ in de koffiepauze) vormt je denken, je aanvoelen, je welbevinden én je communicatie. Naast de geplande, verplichte en gewenste ontmoetingen zijn er iedere dag ongewilde, ongewenste of verrassende contacten met anderen. Door wat jij doet op al die sociale kruispunten bepaal jij samen met mij en met anderen onze ‘denk-context’, onze ‘leef-context’, onze ‘werk-context’, onze ‘ontspan-context’, onze ‘leer-context’ en onze ‘geniet-context’.
Een van de beste manieren om voor jezelf te zorgen bestaat er in om op een juiste manier zorg te dragen voor anderen. Wanneer iedereen aandacht heeft voor de ‘buurvrouw’ of ‘buurman’ (de persoon die naast je woont, de persoon naast je op de werkvloer, de persoon naast je in de club of de academie, gewoon ‘de persoon naast je’) ontvangt iedereen aandacht. Zo simpel kan het zijn.
Dat geldt ook voor de manier van aandacht geven: stel een vraag, een eenvoudige vraag; een vraag die verwondering oproept; een vraag die de ander even naar de horizon doet kijken; een vraag die zorgt voor een moment van stilte. Er bestaan ook vragen die er voor zorgen dat ‘de persoon naast je’ zich ontspant. Het is een kwestie van oefenen welke formulering werkt voor ‘de persoon naast je’ maar het is mogelijk én het werkt, voor de ander én voor jou!
Probeer het, je zult het zien.
Welke vraag zou bij jou werken? Met welke vraag kan ik er voor zorgen dat jij even je schouders ontspant of je kaken?

Het boek ‘De Blauwe Rivier oversteken’ nu gratis

Het boek uit 2016 ‘De Blauwe Rivier oversteken – Hoe ontwikkel ik een probleem tot een duurzame oplossing‘ (230 blz) werd herwerkt, er werden foutjes uit gehaald, verwijzingen houden rekening met de ‘Korte teksten’ die inmiddels beschikbaar zijn en het werd klaargemaakt voor gratis publicatie. Je kunt dus het volledige boek vanaf nu zonder meer downloaden (zonder je email-adres te moeten geven).
Dit boek gaat over het aanpakken van concrete, praktische problemen en vragen, niet van theoretische vragen en abstracte of filosofische vraagstukken. Het werd geschreven in de vorm van een gesprek tussen mij en twee jonge leidinggevenden. Zij geven stem aan de opmerkingen en de vragen die ik in de loop van vele jaren tijdens het trainen en het coachen heb ontvangen. 
Dit boek focust op de houding en de vaardigheden om krachtgericht en oplossingsgericht te werken: van het louter vaststellen dat iets niet werkt en het in rondjes blijven draaien naar het formuleren van de werkvraag die er echt toe doet, die je doet oversteken en de verkenning van je vraag zodat je alle mogelijke oplos-wegen ziet. Het gaat zowel om individuele vragen als om vragen van een team.

Ga naar ‘Boeken

Vraag van de week (23)

Welke vraag leg je vandaag voor aan de beleidsmakers?

De corona curve glijdt rustig naar een afronding, alleszins die van de eerste corona crisis. Het is niet zeker of er een tweede uitbraak volgt einde van dit jaar, begin volgend jaar, samen met de gewone griep. Wat wel duidelijk is geworden, er zijn verschuivingen in het politieke spel in vele landen. (Voor België geldt dit uitdrukkelijk omdat de actuele regering maar volmachten heeft tot september.) Op dit ogenblik wordt de sfeer gevuld met politieke geluiden over wat er na de corona moet gebeuren. Er zal moeten worden gewerkt aan de pijnlijke economische, sociale en financiële gevolgen. Wie wil er gewoon terug naar ‘af’, naar ‘business as usual’? Wat moet zéker anders na de zomer? Wat mag zéker niet meer gebeuren? Hoe ga je jouw professioneel leven en je privé vormgeven? Welke ondersteuning heb je daarbij nodig van het beleid? Hoe kunnen we samen de economie duurzamer maken?
Wat zijn de belangrijkste lessen die jij uit deze crisis hebt geleerd? Ga je als burger wachten tot het najaar om een vraag, een wens of een eis te stellen aan het beleid? Het is onvoldoende om gewoon te wijzen op wat er valt te leren uit de voorbije vijf maanden. Analyses zijn nuttig maar beperkend. Vooral omdat die worden gemaakt vanuit een specifieke levenshouding (een gekleurde politieke bril) én een overheersende grondhouding.(1) De analyses zullen daarom ook onderwerp zijn van discussie en onenigheid. Voor de ‘oplossingen’ geldt dit nog veel meer.
Jouw inbreng telt. Maar dan moet die wel klinken. Het volstaat niet om te roepen: “Dit willen we niet meer!”(2) Welke vraag leg jij vandaag voor aan de beleidsmakers, aan een politica(cus)? Of ga je wachten tot het te laat is, bv. wanneer er zoveel klinkt dat jouw stem niet meer kan worden gehoord?
Waar moet je vraag aan voldoen wil ze gehoord kunnen worden? Ik som enkele kenmerken op. Ze is bondig, opgesteld in een heldere taal. Ze is niet veroordelend. Ze is toekomstgericht en oplossingsgericht. Ze heeft één onderwerp. Wil je meer onderwerpen aansnijden, dan stel je twee of meer vragen. De vraag spreekt de taal van de betrokkene.
Je overlegt je vraag best samen met medestanders en jullie sturen ze samen naar de betrokken politica(cus). Misschien kan je op sociale media een plekje creëren om de vragen te verzamelen? Ook op sociale media geldt: stop met klagen of enkel iets aan te klagen, stel een oplossingsgerichte vraag. (Ik schrijf niet: geef de oplossing.)

(1) Lees meer in: Drie grondpatronen om je leven te be-leven → Korte teksten
(2) Lees meer in: Wie heeft er een probleem? Ik, hij, zij of wij? → Korte teksten

Wat doet je grijpen naar een theorie of een patroon?

Ik heb lang getwijfeld bij welke bestaande tekst ik deze gedachten zou plaatsen want er waren verschillende kandidaten. Alle ‘Korte teksten’ houden verband met elkaar, verwijzen naar elkaar, werken samen. Uiteindelijk heb ik gekozen om er maar een afzonderlijke publicatie van te maken: Wat doet je grijpen naar een theorie of een patroon? → Korte teksten
Zoals vele mensen zoek je naar een heldere theorie en handige concepten. Het liefst wil je een sluitende, allesomvattende verklaring voor wat er in en rondom jou gebeurt. Je wilt graag dat je alles, van de meest eenvoudige fenomenen tot de meest complexe of aangrijpende ervaringen, een plaats kunt geven binnen één samenhangend en sluitend verhaal.
Op het ogenblik dat je iets een ‘feit’ noemt en alvorens te verdedigen dat het een ‘feit’ is, is het nuttig om even vanop een afstand na te gaan wat je voelt en wat je op dit ogenblik doet handelen én naar de behoefte die er onder schuilt. Je creëert niet zomaar een ‘feiten’, welke van de vier dan ook.(1) Zeer vaak blijkt er een verband te bestaan tussen de kracht waarmee je een ‘feit’ naar voor brengt en een menselijke behoefte in jou. Ze vormen de basis voor het creëren van ‘feiten’.
Op het ogenblik dat je kiest voor een grondpatroon,(2) een theorie, verklaring of concept, is het nuttig om even na te gaan wat je doet grijpen naar die theorie én te kijken naar de menselijke behoeften die onder je intenties schuilen. Met ‘menselijke behoeften’ bedoel ik behoeften voorbij de basisbehoeften die we gemeen hebben met de dieren (veiligheid, beschutting, voeding, steun van een groep). Ze vormen de basis voor het creëren van theorieën en concepten én van de keuze van het grondpatroon dat je hanteert. 
Meer in het bijzonder wijzen de menselijke behoeften zeer sterk in de richting van een vorm van het lijnig grondpatroon en soms naar het systemisch grondpatroon. Je behoeften anders aanpakken kan helpen om het lemniscatisch grondpatroon te verkennen.

(1) Lees meer in: Hoe je zelf feiten creëert – Vier soorten feiten → Korte teksten
(2) Lees meer in: Drie grondpatronen om je leven te be-leven → Korte teksten

Vraag van de week (22)

Welke vraag kan een ruzie helpen ophouden?

Ik geef toe, deze vraag is een persoonlijke uitdaging. Ik ben verzeild geraakt in een situatie waarin ik zelf dien te zoeken naar een ‘juiste’ vraag als antwoord op deze vraag van de week.
Ik heb ervaring met verschillende manieren waarop een ruzie niet ophoudt, waardoor een conflict blijft bestaan, of erger, nog wordt versterkt. Conflict vermijdend gedrag leidt niet naar een gezonde relatie. Dat heb ik met schade en schande moeten vaststellen. Uiteindelijk kom ik terug bij de basis van goede interactie: een vraag.
Nu is een vraag geen wondermiddel. Er zal wellicht in geen enkele conflictueuze situatie een vraag kunnen worden gesteld die eensklaps de zaak oplost. De ‘oplossing’ gaat steeds om een ‘af te leggen weg’. Het is niet een punt op de horizon maar de weg die je samen aflegt van het punt waar je nu staat naar de volgende stap en dan naar de volgende stap en dan naar …
Om deze beweging te starten is een vraag nodig. Aangezien iedere situatie contextueel is, d.w.z. beïnvloed wordt niet alleen door de ‘spelers’ maar door het ganse ‘speelveld’, zal telkens een erg concrete en specifieke vraag nodig zijn.
Ik ben inmiddels zeer goed in het stellen van vragen maar voor het conflict dat ik wens te veranderen sta ook ik voor een flinke opdracht. Hoe stel ik een vraag die verwijst naar een ‘opening’, naar een ‘weg’ die volledig open ligt om … gecreëerd te worden door ons beiden (de ‘weg’ is er nog niet)? Met welke vraag verleid ik de ander om te kijken naar de ‘opening’? Hoe stel ik een vraag waarin geen ‘oplossing’ schuilt (want dat zou een vooropgezet ‘eindpunt’ zijn en vertrekt vanuit mijn zienswijze, niet vanuit een zienswijze waar we beiden vanop een afstand kunnen kijken)? Hoe stel ik een vraag waar toch niet stiekem mijn mening in verpakt is?
Mijn ‘huiswerk’ bestaat inmiddels uit een aantal vragen die ik in een netwerk noteer. Ik zal een keuze moeten maken. Echter geen beslissing op basis van rationeel innerlijk overleg of overleg met mijn leermaatje. Wel werken op basis van mijn ‘uitgezuiverd gevoel’. Ik ga nog even op mijn meditatiematje zitten.