Categorie archief: Dialoog

Kies je voor een dialoog? Wat doe je dan?

Op de pagina ‘KORTE TEKSTEN’ heb ik een nieuwe tekst geplaatst: Kies je voor een dialoog? Wat doe je dan? Je kunt die gratis downloaden, net zoals alle teksten op die pagina.

De weken voor de verkiezingen hoorde en las je veel opmerkingen over het gedrag van politici: tijdens de debatten lieten ze de collega’s niet uitspreken. Er was tevens commentaar op de gespreksleiders: die hielden het gesprek niet in de hand en beschikten niet over een aanpak om het gekakel in het kippenhok rustig te houden.
Een debat, o.k. maar niet op deze manier. Een dialoog zou ideaal zijn maar is onmogelijk in die situatie want de heren en dames politici hebben het idee dat ‘winnen’ inhoudt dat je hard moet roepen, het langst aan het woord moet zijn en met ‘feiten’ zwaaien die niet te controleren zijn. Hun andere (foute) leidende gedachte: The winner takes it all.
Wanneer de winners en verliezers vandaag onderhandelen werken ze in een andere context. Hopelijk schuiven ze nu wel een beetje op naar de kant van de dialoog.

Veel bedrijven en organisaties lijden aan dezelfde ziekte. Hun bedrijfsleiders en vakbondsafgevaardigden zeggen dat ze gaan voor de dialoog maar hun gedrag vertelt een ander verhaal: ze voeren veeleer een tactisch gesprek-gevecht.
Het verschil tussen concurrerende bedrijven is niet zozeer hun producten of hun prijzenpolitiek dan wel hun bedrijfscultuur en meer bepaald de wijze waarop intern het ‘gesprek’ wordt gevoerd of net niet. (kijk bv. naar de verschillen tussen Telenet en Proximus)

Waar ligt het onderscheid tussen een ‘debat’, een ‘discussie’, een ‘mededeling’, een ‘gesprek’, een ‘beleefd gesprek’, een ‘tweegesprek’ en een ‘dialoog’?
Wat is de gewenste gespreksvorm bij het verzamelen van inzichten, bij het vergroten van betrokkenheid en inzet, bij het zoeken van innoverende oplossingen, bij het onderhandelen?
In plaats van hokjes te maken met scherpe lijnen tussen de gesprekstechnieken pleit ik voor het onderzoeken wat een dialoog kan bijdragen in jouw situatie. Daarenboven zijn er meerdere technieken waarin een dialoog vorm kan krijgen.
Ik bekijk communicatie veeleer als een relatiesysteem waarbinnen de diverse gespreksvormen flexibel kunnen afwisselen. Je kunt dan in iedere situatie en op ieder moment kiezen welke aanpak het gewenste resultaat levert. Tijdens een en dezelfde ontmoeting kan je zelfs van gespreksvorm veranderen. De enige voorwaarde: maak het duidelijk.

‘Geven en nemen’ of ‘aanbieden en ontvangen’?

We gebruiken vaak woorden (en woordentaal) als een opeenvolging van definities. Het rationele heeft de bovenhand, ook als het inhoudelijk gaat over relaties. Dat zit in de wijze waarop we omgaan met taal/talen.
Hoe beleef jij woorden? Kan je woorden voelen, ruiken, proeven? De betekenis vind je in een woordenboek. De belevingen, het gevoel, de geur of de smaak zitten in de ervaring van de woorden. De belevingen zitten in het moment waarop de woorden zorgen voor verbinding, voor contact, voor een ‘klik’ in de relatie.
Hoe kan voelen, ruiken en proeven zich in woordentaal verschuilen?
Een voorbeeld om het praktisch te maken.

“Het leven is geven en nemen”

‘Geven en nemen’, het klinkt als evenwichtig, de zaken zijn in balans. Voelt dit altijd zo aan voor jou? Smaakt dat altijd aangenaam? Voelt het altijd aan als prettig?
Bij een aantal van mijn ervaringen liep het ‘geven en nemen’ niet vlot. Het smaakte bitter, ik voelde de neiging me terug te trekken i.p.v. naar de ander toe te buigen.
• Hij gaf me het ‘ding’ enthousiast. Nog voor ik goed en wel kon zien wat het was, lag het in mijn hand. Ik kon het niet meer ontvangen. Ik kon het ook niet meer beleefd weigeren. Het ‘ding’ voelde onaangenaam in mijn handen en ik moest het ‘terug-geven’. Ik deed het vriendelijk, maar dat vond hij uiteraard niet prettig.
• Toen ik haar de verrassing wilde aanbieden was ze me te snel af. Ze had het al genomen. Weg was het moment van ‘geven’ en ‘in ontvangst nemen’. Ze zei weliswaar “Dank je.” maar was niettemin weg met het doosje. Het was van haar, haar bezit nu, nog voor ik het haar kon geven en er een woordje uitleg aan toevoegen.
• Ze had zo’n behoefte aan een knuffel. Bij het afscheid wilde ik haar wel beleefd omhelzen maar nog voor ik voorzichtig mijn armen om haar heen kon leggen, nam ze me vast en kreeg ik kussen op mijn wang. Ze ‘nam’ de knuffel. Dat voelde voor mij zo tegenstrijdig.
• Hij was van plan het mij te geven, dat voelde ik wel. Zijn eerste gebaar toonde dat duidelijk. Toch kon hij het pakje niet loslaten, hij hield het stevig vast. Hij keek me even aan met een blik die zei: “Neem het maar.” Ik wachtte nog even, wou het wel ontvangen, dus vroeg ik na een tijdje: “Zal ik het van je overnemen?”. Na een stamelend “Ja … ja” liet hij het los. Hij had nog een flinke poos nodig om er afscheid van te nemen. Zo lief on-handig, zo on-handig lief.

In de woordenwolk rond de uitdrukking ‘geven en nemen’ (➜ het bericht ‘Je spreekt in woordenwolken’) hoor ik woorden als: direct, gericht, kordaat, beslist, ernstig, evenwicht, gelijk, boekhouding, balans, een op een, teruggeven, heen en weer, afspraak, conventie, berekend, uitgestippeld, hoger-lager, oordeel. 
Maar ook: een koekje van eigen deeg, oog om oog, vereffening, liquidatie, agressief, ongeduldig, spanning, strategie, macht, machtsspel.
‘Geven en nemen’ leeft in een wereld van ‘georganiseerd vertrouwen’.
In meerdere relaties zie ik zelfs de omgekeerde beweging: ‘nemen en geven’ en zelfs ‘VEEL NEMEN en weinig geven’.

“Het leven is aanbieden en ontvangen”  Voelt dit anders aan?

‘Aanbieden en ontvangen’ vindt plaats in het midden, tussen de partners van de communicatie. Wanneer je iets ‘aanbiedt’ toon je het eerst of leg je het zo neer dat het vrij kan worden opgepakt. Wanneer bij het aanbieden de ruimte in het midden echt open is, geef je de ander de mogelijkheid om te kijken wat er naar haar komt en de vrijheid om dat op haar manier op te pakken of niet. Zij hoeft het niet te op te nemen, zij is vrij.
Dat maakt aanbieden uiteraard spannend en het vraagt meer aandacht van jou. Je bent kwestbaar als aanbieder want het zou wel eens kunnen dat zij het niet ontvangt.
‘Ontvangen’ krijgt daardoor een groter volume, een felle kleur, een fijnere geur.
In de woordenwolk rond de uitdrukking ‘aanbieden en ontvangen’ zie ik woorden als: respectvol, geduld, ruimte voor ‘neen’, rust, langzaam, voorzichtig, gelijkwaardig, liefde, zacht, breekbaar, speels, onverwacht, spannend, vrij laten, kwetsbaar, empathie, doorgeven, onbaatzuchtig, ego-loos, ruimte, wijds gebaar, opkomende zon, de sluier weggeschoven, vertrouwen, veilig, onvoorwaardelijk.
Hoe voelt het voor jou om vanaf nu te zeggen: “Het leven is aanbieden en ontvangen.”?
Hoe ervaar je dan de relatie met de persoon aan wie je iets wilt aanbieden, geven, overhandigen, doorgeven?

Lees meer in ‘Wat is een woordenwolk?’ Korte teksten