Tagarchief: Dialoog

Vraag van de week (3)

Welke vraag heb je nog nooit gehoord en zou best eens gesteld mogen worden?

Er worden honderden vragen gesteld, iedere dag. Toegegeven, je hoort veel adviezen en nog veel meer meningen en niet te tellen oordelen, maar goed, er klinken veel vragen. Toch zijn er vragen die niet worden gesteld.
Welke vraag werd volgens jou – in jouw situatie – nog nooit gesteld?
Je zult ze wellicht niet in een-twee-drie vinden. Geeft niet, neem de volgende dagen de tijd om goed te luisteren en vragen te voelen opkomen. De vraag die nog nooit werd gesteld is wellicht een heel eenvoudige, directe vraag. Meer dan waarschijnlijk is het een korte, bondige open vraag, to the point. Als ze klinkt valt de mond van je luisteraars open en wordt het stil.
Er zijn vele redenen die maken dat bekende vragen veel worden gesteld. Zoals bijvoorbeeld:
ze doen geen kwaad, ze doen geen pijn, ze breken geen potten, ze geven geen ongemakkelijk gevoel, ze wijzen niet op zaken die fundamenteel mis lopen, ze dwingen niet om extra na te denken, ze eisen niet dat er dringend concrete acties worden ondernomen, of iets dergelijks.
De vraagsteller stelt de vraag zonder zichzelf te impliceren, hij of zij kan buiten de zaak blijven staan. Op deze manier kunnen nog duizend vragen worden gesteld, bijvoorbeeld rond de klimaatwijzigingen.
In iedere context worden bepaalde vragen vermeden. En daar zijn goede redenen voor. Alles wat gebeurt verschijnt vanuit een reeks redenen. Iemand die één ‘oorzaak’ zoekt kijkt door een bril die bijziend maakt. Alles is ieder moment verweven in een groot netwerk aan gevoelens, gedachten, keuzes en acties van jezelf en van anderen. We zijn interafhankelijk en interactief met elkaar verbonden. Het is vruchtbaarder om in netwerken te denken.
Wanneer jij zo’n nooit-gestelde-vraag laat klinken zorg je misschien het eerste moment voor wat ongemak maar uiteindelijk werkt ze bevrijdend. Respecteer daarbij de regel: zorg dat je oogcontact hebt met de persoon aan wie je de vraag aanbiedt, voel een constructieve verbinding (zelfs bij stevig meningsverschil), stel de vraag duidelijk en zonder omwegen en … leg de vraag ‘in het midden’.* Eén juiste vraag kan jouw ‘wereld’ helemaal veranderen.

* Lees meer in: Hoe hou je een gesprek ‘in het midden’? → Korte teksten

Vraag van de week (2)

Voor welke vraag die je ooit kreeg ben je nog steeds erg dankbaar?

Een ‘juiste’ vraag geeft je een gevoel van verwondering of een Aha! of een opluchting of een Yes!-uitroep. Een ‘juiste’ vraag is er een die wérkt, voor jou, op dat moment, in die context.
Zulke vragen krijg je af en toe en wanneer dat gebeurt mag je dankbaar zijn.
Het herinneren van zo’n vraag kan je helpen om op jouw beurt een vraag te stellen die voor een ander de ‘juiste’ vraag is.
Wat in die vraag wérkte voor jou op dat moment? Het is niet een kwestie om die vraag letterlijk te hernemen. Het is zaak om te zien welke elementen in de vraag zorgden voor de doorbraak bij jou. Wat was het verband met wat er in jou leefde op dat ogenblik? Kan je je dat nog herinneren? Hoe ver stond de vraag die jij kreeg af van de vraag die reeds in jou sluimerde?
Luister en kijk naar de collega’s of klanten om je heen en tracht te vatten welke vraag er ‘ongeboren’ in hen leeft.
De ‘juiste’ vraag is vaak die welke reeds in de ander leeft maar die hij zelf niet kan horen of vatten. Jij bent er om die vraag te laten klinken. Dit is honderd keer sterker dan een advies geven. Een ‘juiste’ vraag vergroot de eigen kracht van de ander. Het helpt hem om zelf een antwoord te vinden voor een ‘probleem’ waar ze rond werkt.

Vraag van de week (53)

Wat is de laatste vraag die jij nog zou willen stellen aan iemand van wie je afscheid moet nemen?

Afscheid nemen is zelden prettig. Wat moet je nog zeggen, wat kun je nog vragen?
Wanneer het een definitief afscheid is weten we vaak niet meer wat gezegd en zeker niet wat gevraagd.
Wanneer is het goed om bij een afscheid nog even een vraag te geven aan wie vertrekt?
Een vraag waar niet onmiddellijk een antwoord op moet volgen. Misschien een vraag die nog een draadje legt tussen hier en ginder, tussen wat was, nu en later.
Een vraag bij de laatste handdruk, de laatste knuffel, op de luchthaven, op het perron?
Een vraag die je tussen de kleren in de koffer van de vertrekker stopt?
Een vraag die je met een kaartje nog nastuurt?
Zou je graag als vertrekker nog een allerlaatste vraag willen ontvangen? Om te koesteren op je reis? Kan een vraag op zo’n moment je wat troost bieden? Welk soort vraag is dat dan?

Vraag van de week (49)

Welke vraag, in welke context gesteld, heeft je de ruimte en de veiligheid geboden om je gevoelens te uiten?

Je weet het uit eigen ervaring: gevoelens kunnen uiten voelt goed aan; om dat vrij te kunnen doen is er een gevoel nodig dat er voldoende ruimte en veiligheid is.
Een uitnodiging via een ‘juiste’ vraag op het ‘juiste’ moment biedt de ‘juiste’ omstandigheden.*

Het is een cliché om te beweren dat mannen hun gevoelens niet vlot kunnen uiten. Volkomen onterecht. Dit is een fout verhaal. Dit wijst er enkel op dat de waarnemer niet scherp kan waarnemen en een vooroordeel heeft over hoe je gevoelens zou moeten uiten, waar en wanneer. Stilte bv. wordt zelden correct ‘gehoord’, ‘gezien’ of ‘gelezen’.
Iedere communicatie verloopt tussen minstens twee betrokkenen, jij en de ander (bij het innerlijk gesprek zijn dat jij en je ‘zelf’). Beiden hebben hun aandeel in de communicatie.
Iedere uitspraak over de ene betrokkene kan niet zonder tegelijkertijd te kijken naar het aandeel van de andere.
Soms kan of wil iemand (man of vrouw) op een bepaald moment geen gevoelens uiten.
Hoe staat het met de ‘uitnodiging’ van de ander? Werd er een ‘juiste’ vraag gesteld?
Vragen stel je zowel verbaal als non-verbaal, zonder woorden, met het ‘juiste’ gebaar.

Met de ‘juiste’ vraag op het ‘juiste’ moment ben je aanwezig bij de ander. Je bent dan niet bezig met je eigen inzichten of gevoelens.
Empathie is niet ‘vertellen wat het jou doet’ maar ‘voelen wat het de ander doet’ … zelfs al begrijp je er niets van, zelfs al voel jij de zaken anders aan. Empathie is niet ‘hetzelfde voelen’!
Op dit ogenblik is er geen bewijs dat vrouwen beter zijn in het stellen van de ‘juiste’ vraag.
Laat deze mythe voor wat ze is, louter een verhaal. Er is wél evidentie dat iedereen kan leren om de ‘juiste’ vraag te stellen, jongere en volwassene, vrouw en man, jong en oud.

*De ‘juiste’ vraag is de vraag die constructief wérkt voor de vraagontvanger, concreet, zelfs indien het effect ervan anders is dan je als vraagsteller verwachtte. Een ‘juiste’ vraag kan wérken op korte termijn en op lange termijn. Als vraagsteller ben je bijgevolg afhankelijk van de vraagontvanger om de kwaliteit van je vraag te beoordelen.

Vraag van de week (45)

Welke vraag kreeg je ooit op een reis en heb je dankbaar mee naar huis gebracht?

Wanneer je op vakantie bent beleef je de wereld rondom jou anders dan thuis. Vaak ben je meer ontspannen en richt je je aandacht op zaken waar je anders niet naar kijkt of geen tijd aan geeft. Soms ben je integendeel de eerste dagen meer gespannen want er moet nog een en ander losgelaten worden en dat is voelbaar op vele plekken in je lichaam.
Zo kan het gebeuren dat je andere vragen hoort. Dat mensen je een vraag stellen die je in je familiekring of op je werk nooit te horen krijgt. Ze kon enkel daar gesteld worden, vanuit de levensvisie van de mensen op die plek en door de wijze waarop zij vorm geven aan hun dagelijkse beslommeringen.
Wat maakt dat de mensen daar andere vragen stellen? Welke lessen haal je er uit en kan je toepassen wanneer je terug ‘thuis’ bent?
Soms is het een vraag die wat de formulering betreft een ‘gewone’ vraag is maar maken de omstandigheden er een ‘andere’ vraag van. Je hoort en ontvangt ze anders omdat jij op dat ogenblik een andere ‘antenne’ inzet en op een andere manier mensen ontmoet.
Wat gebeurde er in jou dat je ‘anders’ naar de zaken keek en luisterde en er op reageerde? Kan je de kenmerken van deze houding vandaag, ‘thuis’, opnieuw oproepen en gebruiken om met een andere blik de mensen in je omgeving te ontmoeten?