Tagarchief: Dialoog

Het kruispunt

Eén beeld zegt vaak meer dan honderd woorden. Meertalig betekent ook – naast het inzetten van non-verbale en beeldende talen – je woordentaal beeldend gebruiken. Een kort verhaal zegt vaak meer dan een lang betoog (of een theoretische uitleg of een academische paper).

 

Het kruispunt

Daar staat hij dan, verbaasd. Zijn weg eindigt op een kruispunt waar nog vijf andere wegen vertrekken. Nergens staat er enige aanduiding waar die wegen naartoe lopen. Op de wegwijzer naar de weg waar hij net vandaan komt staat evenmin een aanduiding. Nochtans, ik weet wel waar ik vertrokken ben en ik kan dus anderen vertellen waar die weg naartoe loopt, zegt hij tegen zichzelf. Wacht even, is dat wel zo? Waar kom ik eigenlijk vandaan? Ik heb in de loop van de voorbije jaren verschillende malen een afslag genomen, om uiteindelijk op de laatste weg te komen die hier naartoe leidt. Wel heb ik steeds de wegwijzer “Succes verzekerd” gevolgd. Nu staat er niet zo’n pijl.
Langs de kant van de weg zit een meisje te spelen. Ze heeft een bordspel met daarop het kruispunt waar hij staat! Bij de richtingaanwijzer waar hij vandaan komt ligt een kaartje en daarop staat “Succes verzekerd”. Hoe kan dat nou? Waar heb ik iets gemist? Moet ik nu terug?
– Meisje, waar lopen die andere wegen heen?
– Dat weet ik niet. Dat kiest ieder die dit spel speelt. Kijk, ik heb vijf kaartjes en een dobbelsteen. Eerst schrijf je op ieder kaartje een bestemming. Die leg je dan bij de genummerde richtingaanwijzers. Vervolgens werp je de dobbelsteen. Het getal van de dobbelsteen geeft aan welke weg je moet lopen.
– Hoe kan dat nou? Wegen bereiken toch steeds hetzelfde doel? De wereld verandert toch niet zomaar en toch zeker niet omdat ik iets op een kaartje schrijf.
– Als jij dat zegt zal dat wel zo zijn voor jou. Maar zo speel je het spel niet.
– Hoe komt het dat er bij die ene pijl het kaartje “Succes verzekerd” ligt?
– Oh, dat is van de vorige speler. Wanneer je weggaat neem ik alle kaartjes weg behalve dat bij de weg die jij kiest. Dat laat ik liggen voor de volgende speler.
– Goed, ik heb het spel begrepen. Maar waarom zou ik het spel spelen? Ik ga mijn leven toch niet laten afhangen van een dobbelsteen! Ik kan toch gewoon een van de wegen kiezen en verder lopen.
– Ja, zei het meisje, dat kan je doen. Dan kies je uit vijf onbekende wegen. 
Je kunt ook naar mijn grote zus gaan die ginder zit. Zij heeft hetzelfde bordspel als ik, echter zonder dobbelsteen en met een spel kaarten die reeds zijn ingevuld. Je kiest dan blind vijf kaarten en zij helpt je daaruit de juiste keuze te maken.
– Ik wil eerst wel weten wat er op haar kaarten staat.
– Dat zal ze niet laten zien, zo werkt haar spel niet.
– Wacht even, ik kan jouw spel ook spelen zonder dobbelsteen! Ik kan iets op de kaartjes schrijven en zelf kiezen waar ik heen ga.
– Ja, zei het meisje, dat is een andere mogelijkheid, een die weinigen kiezen.
– Wat wordt er zoal op de kaartjes geschreven?
– Wat maakt het uit voor jou? Wil je de weg van een ander lopen of je eigen weg?
– O.K. dat heb ik begrepen. Ik zocht enkel wat inspiratie.
– Stel dat je twintig kaartjes mag invullen wat zou er voor jou op kunnen staan? Tracht eens jezelf te inspireren.
– Goed, ik denk dan aan:
Dit lukt je zeker
Een gevaarlijk avontuur
Hier hoef je weinig moeite voor te doen
Gewoon verder gaan met hoe je het doet
Dit vergt een totale ommekeer
Oefen, oefen, oefen
Vorder met kleine stappen
De eerste stappen zijn de belangrijkste
Opgelet voor de valkuilen
Doe, denk niet lang na
De weg is het doel
Jij bent de eerste op deze weg
Een uitdaging die je aankan
Wandel aandachtzaam (mindful)
Loop met iemand samen
Houdt vaak halt en kijk goed rond
Vermijd de voetsporen van anderen
Je bent wat je doet
Naar het land van Wu-wei (1)
Iemand wacht op jou
Oh ja, ook: Succes verzekerd
– Nu dan, je kunt er aan beginnen. Wil je vijf kaartjes? Of ga je toch liever naar mijn zus?

(1) Lees meer in: Wu-wei – Bereik meer met actief niet-doen → Korte teksten

World Café, dialoog in actie

World Café, dialoog in actie → ‘Korte teksten’
In tegenstelling tot de Open Space methodiek (die ik je vorige week presenteerde) is de World Café een erg gestructureerde aanpak. Het doel is om een duurzaam antwoord te vinden op een ‘brandende vraag’ vanuit een hoger perspectief dan het persoonlijk belang of het belang van het management.
Dat kan je bereiken door met een grote groep zeer efficiënt en effectief te werken. Je legt erg verschillende visies bijeen en zoekt naar de verbanden en patronen. Je overstijgt het persoonlijke ‘weten’ om vanuit ‘collectieve kennis’ betere resultaten te boeken.
De bijeenkomst zelf hoeft niet lang te duren: 3 à 4 uren. Wel gaat er een grondige voorbereiding aan vooraf en is de nazorg mee bepalend voor het uiteindelijke effect.

De focus van het World Café
Zoveel mogelijk vruchtbare gedachten bijeenbrengen en die volledig tot hun recht laten komen.
– Alle ideeën met elkaar verbinden zodat kruisbestuiving plaats vindt.
– Daardoor de onderliggende vragen, patronen, structuren of systemen kunnen ontdekken.
– Iedereen waarderen voor hun inbreng. “Alles wat je aandacht geeft groeit.”
– Gestructureerd en gefocust werken zodat de tijd nuttig en efficiënt wordt gebruikt.
– De tijd gebruiken om opbouwend te werken en te werken aan goede relaties. Geen tijd en energie stoppen in kritiek geven, discussie of debat.
– Kennismanagement. De resultaten op een praktische wijze bijeenbrengen, ordenen en delen met elkaar en met personen buiten de groep.
– Kort en krachtig werken. Op enkele uren tijd een efficiënte uitweg vinden voor het gestelde probleem of een degelijk antwoord op een brandende vraag.
– Praktijkgericht leren om te dialogeren i.p.v. te discussiëren.

Geniet van het lezen van de tekst en bekijk welke aspecten je morgen reeds in praktijk kunt brengen.

Een unieke leerervaring: Open Space

Er staat een nieuwe tekst op de pagina ‘Kort teksten’: Open Space – Een unieke leerervaring
Ik heb vele jaren ervaring met de Open Space methode. In 2001 nam ik deel aan een ‘training’ van Harrison Owen. Tussen 2001 en 2016 heb ik tientallen Open Spaces georganiseerd en gefaciliteerd in België en Nederland.
Daarnaast gebruikte ik in die periode veelvuldig een andere participatieve methode: de World Café. Ik had in 2001 ook kennisgemaakt met Juanita Brown, de ‘moeder’ van de World Café. Ik heb zeer veel World Café’s georganiseerd en gefaciliteerd.
De tekst die die ik publiceer is reeds eerder verschenen en is gebaseerd op mijn rijke persoonlijke ervaring. Ik voelde de wens om deze kennis en ervaring opnieuw te delen.
Er is vandaag vernieuwde aandacht voor ervaringsgericht leren, action learning en service-learning. Diverse vormen van participatief leren bieden daar een uitstekende werkvormen voor.
Hoe dan ook, doe er je profijt mee.

Vraag van de week (32)

Met welke vraag krijg je een jongere die ‘protesteert’ aan de gesprekstafel?

Wanneer burgers protesteren en betogen of werknemers staken, laat je – als beleid – hen dan rustig doen? Of stuur je er snel de ordediensten erop af? Wat tracht je daarmee te voorkomen? Op welk moment betrek je hen in een gesprek?
Wanneer een jongere ‘protesteert’ (in een gezin, in een instelling, in een school, in een jeugdbeweging, in een gemeenschap) hoe reageer je er op als ‘beleid’?
Vorig jaar kwamen vele jongeren op straat nadat voor een Zweedse tiener de maat vol was. Ze vond (en vindt) het onverantwoordelijk hoe volwassenen blijven omgaan met het milieu en het klimaat. De huidige aanpak bepaalt onze (en dus ook haar) toekomst. Werd er echt naar hen geluisterd of heeft ‘het beleid’ hen rustig laten doen? In welke beleidswerkgroep, in welk land, hebben ze inmiddels een permanente plaats aan tafel? Geen enkel.
Vandaag zwijgen de meeste jongeren weer. De corona-crisis heeft de dynamiek gewijzigd. Voor hoelang?
Moet je wachten tot de jongeren betogen of staken om na te denken over de relatie met hen en over de toekomst, hun toekomst?
In zeer veel landen staat de corona-crisis bovenaan de agenda. Het klimaat en het milieu staan onderaan de lijst (bv. bij de vorming van een nieuwe regering in België). Hoe kan dat? De corona-crisis is het logisch gevolg van hoe we omgaan met het milieu! Blind verder doen is vragen om een volgende crisis.
Het is niet verboden om voor te denken. Welke vragen kan je vandaag stellen aan jongeren en hoe neem je hen ernstig en betrek je hen in hun toekomst?
En voor de jongeren: Met welke vraag aan het beleid kom je als jongere mee aan de werktafel?

Vraag van de week (31)

Met welke vraag kan je elke dialoog ondermijnen?

Dialogeren is op zich al geen eenvoudige zaak.(1)  Je houdt tegelijkertijd verschillende ballen in de lucht. Je zoekt een evenwicht tussen: je intenties en datgene wat je wilt bereiken; je fysieke, emotionele, intellectuele en materiële behoeften op dat moment; je uitgangspunten en overtuigingen die je gezien en gerespecteerd wilt hebben; je eigen belangen die je niet uit het oog mag verliezen; respect voor de belangen van de ander en zaken waar je rekening mee wilt houden; de keuze om de aandacht te blijven richten op het werkelijke onderwerp van het gesprek (niet aan de oppervlakkige inhoud); de tijd en de energie die je investeert.
Het gebeurt meermaals dat er iemand mee aan tafel zit die in werkelijkheid niet wil dialogeren. Hij vindt dat hij op dat moment meer gebaat is met een ‘spel’: het ‘stellingen-spel’, of het ‘ik zie, ik zie, wat jij niet ziet-spel’, of het ‘macht-spel’, of het ‘verstoppertjes-spel’, of het ‘torpedeer-spel’, of wie weet welk ander spel nog.
Wie niet wil dialogeren stelt ook vragen. Het zijn echter vragen om de dialoog te torpederen, te verzieken, af te remmen of te laten verzanden in nietszeggend gekakel. Het is niet altijd van bij het begin duidelijk wat de intentie is van zo’n persoon.
Denk even na hoe jij een dialoog zou kunnen torpederen, met welke vraag jij er een virus in zou kunnen steken. Je hoeft het uiteraard niet echt te doen. Maar wanneer je de optie goed overweegt en goede vragen kunt formuleren, kan je de pogingen van ander sneller herkennen.
Wat doe je wanneer een virus-vraag op tafel komt? Niet in de aanval gaan! Dan speel je het spel mee. Een anti-dialoog-virus hou je niet tegen door er tegen in de aanval te gaan. Daarmee geef je het alleen maar meer zuurstof. Dat leert het corona-virus ons duidelijk vandaag. Wat nodig is: een omgeving creëren waarin het niet kan gedijen. Leer een goede dialoog-constructie-vraag te stellen, een vraag als antwoord, niet als re-actie. Een vraag die een gezond dialoog-klimaat schept.

(1) Lees meer in: Kies je voor een dialoog? Wat doe je dan? → Korte teksten