Tagarchief: Gesprek

Vraag van de week (35)

Welke vraag wil jij voorleggen aan beleidsmakers die het advies van virologen volgen?

Er worden in deze coronatijd veel maatregelen opgelegd aan de bevolking op advies van virologen. Dat niet iedereen het ermee eens is mag inmiddels duidelijk blijken. Waar loopt het mis? Het is uiteraard verstandig om als beleidsmaker het advies van experten te vragen. Het is eigen aan experten om zich te focussen op hun vakgebied en daarin een specialist te worden op een klein onderdeel van dat gebied. Niets mis met experten. Er is wel iets mis wanneer niemand meer het overzicht houdt van het volledige blikveld. Om dat overzicht te krijgen dien je niet één type expert aan tafel te hebben maar een expert voor elk aspect van het leven. Beleidsmakers dienen ‘overzicht-specialisten’ te raadplegen, zij die deskundig zijn in het meer dan drie ballen in de lucht houden. Je kunt het bv. virologen niet kwalijk nemen dat zij in virus-hokjes denken, dat zij zich richten op deelaspecten van deelaspecten. Hun inzicht is meer dan waardewol … binnen het geheel. Voor een zicht op dat geheel heb je een andere bril nodig. Op z’n minst dien je systemisch te kijken en alle elementen van het systeem te kennen. Het volstaat niet om drie of vier elementen er uit te halen.
De maatregelen die nu worden opgelegd aan de bevolking zijn op één manier nuttig om verspreiding van het virus te voorkomen. Het zijn echter maatregelen die voorkomen uit een tunnel-visie, die van één soort specialist. De schade die ze aanrichten aan de andere kant van het systeem zien ze niet. Ze focussen enkel op het ‘beestje’, niet op het ganse systeem. In dat systeem zitten ook mensen, mensen die soms rationeel, soms irrationeel handelen, soms emotioneel, soms paniekerig. In het systeem zitten alle elementen van het leven van mensen: hun behoefte aan veiligheid, aan geborgenheid, aan inkomen, maar ook aan inzicht hebben alvorens iets opgelegd te krijgen, aan participeren, enz. We leven niet meer in tijd waar iets kan worden opgelegd van bovenaf en er van burgers worden verwacht dat ze slaafs de orders zullen volgen. “Wij willen het wél geweten hebben. Wij willen het wél weten!”
Indien burgers het niet begrijpen is er niets mis met de burgers maar met zij die de maatregelen opleggen en niet kunnen communiceren.
Het helpt wanneer de burgers dan laten horen wat ze willen weten en van welke specialisten. Daarvoor is het niet nodig te demonstreren en je frustratie te uiten. Het werkt efficiënter om vragen te stellen aan de beleidsmakers. Stel je vraag, leg die samen met anderen, verzamel vragen, geef die door aan je vertegenwoordiger in de klassenraad, in de schoolraad, in de patiëntenraad, in het parlement. De vertegenwoordigers dienen hun taak te vervullen: de vragen van betrokkenen verzamelen en op tafel leggen bij de beleidsmakers.
Alles start met jouw vraag. Wat is jouw vraag?
Het zou ook knap zijn indien specialisten hun bijdrage zien binnen het geheel. Dat ze zien dat ze slechts één aspect benaderen en dan nog op één manier. Dat ze begrijpen dat ze collega’s uit vele andere gebieden aan tafel moeten hebben, zelfs om hun eigen kennis te verdiepen. Niet alleen burgers dienen te leren hun vragen te stellen vanuit een zorg voor het systeem. Van experten mag worden verwacht dat ze dat ook leren..

World Café, dialoog in actie

World Café, dialoog in actie → ‘Korte teksten’
In tegenstelling tot de Open Space methodiek (die ik je vorige week presenteerde) is de World Café een erg gestructureerde aanpak. Het doel is om een duurzaam antwoord te vinden op een ‘brandende vraag’ vanuit een hoger perspectief dan het persoonlijk belang of het belang van het management.
Dat kan je bereiken door met een grote groep zeer efficiënt en effectief te werken. Je legt erg verschillende visies bijeen en zoekt naar de verbanden en patronen. Je overstijgt het persoonlijke ‘weten’ om vanuit ‘collectieve kennis’ betere resultaten te boeken.
De bijeenkomst zelf hoeft niet lang te duren: 3 à 4 uren. Wel gaat er een grondige voorbereiding aan vooraf en is de nazorg mee bepalend voor het uiteindelijke effect.

De focus van het World Café
Zoveel mogelijk vruchtbare gedachten bijeenbrengen en die volledig tot hun recht laten komen.
– Alle ideeën met elkaar verbinden zodat kruisbestuiving plaats vindt.
– Daardoor de onderliggende vragen, patronen, structuren of systemen kunnen ontdekken.
– Iedereen waarderen voor hun inbreng. “Alles wat je aandacht geeft groeit.”
– Gestructureerd en gefocust werken zodat de tijd nuttig en efficiënt wordt gebruikt.
– De tijd gebruiken om opbouwend te werken en te werken aan goede relaties. Geen tijd en energie stoppen in kritiek geven, discussie of debat.
– Kennismanagement. De resultaten op een praktische wijze bijeenbrengen, ordenen en delen met elkaar en met personen buiten de groep.
– Kort en krachtig werken. Op enkele uren tijd een efficiënte uitweg vinden voor het gestelde probleem of een degelijk antwoord op een brandende vraag.
– Praktijkgericht leren om te dialogeren i.p.v. te discussiëren.

Geniet van het lezen van de tekst en bekijk welke aspecten je morgen reeds in praktijk kunt brengen.

Geduld hebben is voor ongeduldige mensen

Geduld hebben is voor ongeduldige mensen.
Wie is de leider van jouw tijd?
Persoonlijk leiderschap houdt in dat je bewust kiest hoeveel tijd je geeft aan een activiteit.
Luisteren naar iemand die te lang praat of zelfs zeurt; je kind helpen bij een moeilijke taak terwijl het tegenstribbelt; vaststellen dat je partner weer eens uitstelt om te doen wat jullie hebben afgesproken; beleven dat een ambtenaar zonodig net nu even weg moet voor een pauze; in de rij staan aan de kassa terwijl een oude vrouw voor jou niet meer weet waar ze haar centjes heeft gestoken; in een wachtzaal zitten en bericht krijgen van je huisarts dat zij dringend even weg moet; wachten voor een antwoord op een dringende aanvraag; in een lange file staan op de autobaan en vaststellen dat enkele automobilisten je voorbij steken via de pechstrook; enz.
Tijdens al deze ‘activiteiten’ doe jij iets. Jij ondergaat niet. Om iets te ervaren, te beleven of vast te stellen, moet jij iets doen, moet je actief zijn.
Bij de activiteiten in de voorbeelden moet je best geen geduld tonen, wél duidelijk kiezen hoeveel tijd en aandacht je er nu aan wilt geven. Geef de mensen en de situaties de tijd die zij nodig hebben. Heb oog voor jouw verwachtingen en behoeften. Zijn die realistisch in deze situatie? Waar heb jij nu behoefte aan? Waarin schuilt de spanning?
Geeft de situatie aan dat de tijd ie jij voorziet onvoldoende is? Kies dan opnieuw maar heb geen geduld. Heb je het gevoel dat je gedwongen wordt er meer tijd voor uit te trekken? Kies hoeveel het je waard is om meer tijd te geven aan die activiteit. Wellicht is dit je meer waard dan de consequenties te dragen wanneer je er mee zou stoppen en er geen extra tijd aan zou geven.
Wees de leider van je tijd, niet het slachtoffer.

‘Geduld hebben’ wijst op een relationele ongelijkheid tussen jou en diegenen voor wie jij zegt dat je geduld hebt. Je plaatst je dan innerlijk op een trapje hoger tegenover de ander. Jullie zijn niet meer gelijk. Jij creëert ongelijkheid!
Er is nog meer aan de hand: je beledigt diegene voor wie jij geduld toont. Het kan best edelmoedig lijken dat jij geduld toont maar in werkelijkheid neem je de ander niet au sérieux, niet helemaal zoals die zich op dat moment toont. Er is iets ‘mis’ met die persoon. De gebeurtenissen kunnen niet ‘gewoon’ verlopen omdat de ander niet doet zoals jij verwacht of wilt.
In de uitdrukking “Ik moet geduld hebben.” maakt ‘moeten’ het nog een beetje erger. Zo benadruk je een onderdanige, volgzame, onmachtige houding. Je toont je het slachtoffer van de situatie. Slachtoffers zeuren, klagen, verwijten de anderen, bekritiseren de structuren, enz.

Ieder moment in je leven is jouw moment. Wat jij doet op ieder moment is jouw keuze. Zelfs indien externe factoren een dwingend karakter hebben dan is het ervaren van iets als een ‘dwingende zaak’ jouw keuze. Jij kiest om je zo te voelen!
Eigen leiders overwegen en kiezen én nemen de verantwoordelijkheid op voor hun keuze. Ze verwijzen niet naar externe factoren die hen (als onmachtige of als slachtoffer) dwingen iets te doen. Ze houden de zaken flexibel en zorgzaam in handen en weten op het juiste moment bewust los te laten. Eigen leiders weten wat ze kunnen krijgen en wat niet, waar ze toe in staat zijn en waartoe niet, waar hun kracht ligt en waar hun zwakheden.
Verliezen ze toch eens hun geduld dan kloppen ze niet op hun kop. Fouten maken is menselijk. Een eigen leider weet dat, neemt zijn verantwoordelijkheid, zet de zaken recht zoveel hij nog kan en neemt de verantwoordelijkheid voor de consequenties, ook voor die gevolgen die hij niet voorzag. Dit alles zonder zeuren.

(Dit is een bericht uit 2016 dat ik herneem omdat ik  tijdens deze corona-tijd vaak het thema ontmoet.)

Vraag van de week (26)

Welke vraag heb jij nu nodig om verder te kunnen?

Een ‘juiste’ vraag aangeboden krijgen én die ontvangen is even belangrijk als wanneer jij een ‘juiste’ vraag stelt aan anderen. Je hebt net als iedereen een goede vraag nodig om een betekenisvolle volgende stap te zetten. Soms klinkt die vraag uit de mond van een vriendin, soms uit die van een ‘vreemde’. Soms komt ze verwacht, vaak komt ze onverwacht en klinkt ze onaangenaam. Het is niet dat er geen vragen worden gesteld, wel dat jij ze niet steeds hoort. Of indien je ze hoort, dat je ze niet ontvangt. “Toch niet van hem!”
Wanneer je een vraag ontvangt, kan je niet niet antwoorden, om het even hoe de vraag werd geformuleerd. Je kunt wel verhinderen dat je een vraag hoort en ‘oplaadt’, bv. door je oren af te sluiten of de vraag onmiddellijk weg te kaatsen. In de tekst “Hoe hou je een gesprek ‘in het midden’?”(1) wijs ik op de derde optie: je laat de vraag komen, laat ze in het midden liggen én je luistert er aandachtig naar, daarna beslis je of je ze ontvangt of niet. Wanneer je ze niet ontvangt hoef je ze niet meer te beantwoorden, het bewust niet ontvangen was je antwoord.
Er is nog een andere weg: stel de ‘juiste’ vraag aan jezelf! Dat doe je om je ‘eigen kracht’ te vergroten: stel vaker goede vragen aan jezelf. Door de ‘juiste’ vragen te stellen aan jezelf kweek je ‘gezonde twijfel’.(2) Wees voor het stellen van vragen aan jezelf wel even kritisch als voor de vragen die anderen jou aanbieden: Verwijst de vraag naar waar het voor mij nu echt om gaat? Draait ze niet rond de pot en noemt ze man en paard? Verwijst ze respectvol naar mijn pijnpunt? Voelt ze aan als waarachtig? Word ze constructief geformuleerd? Doet ze me fundamenteel, en oprecht, twijfelen? 
Wanneer je een ‘juiste’ vraag stelt aan jezelf … beantwoord die dan eerst alvorens een nieuwe vraag te stellen. Zo neem je jezelf ernstig.
Leer op een positieve, constructieve en boeiende manier te twijfelen. Geniet van gezonde twijfel en je leert zoveel meer. Zonder gezonde twijfel is er geen gezonde zekerheid. De ‘juiste vraag stellen aan jezelf is niet: piekeren, twijfels opeenstapelen, tien vragen of meer stellen zonder ze te beantwoorden (dit is een tactiek om niet naar je vragen te moeten luisteren). Ongezonde twijfels verlammen je, ze zijn de tweelingzus van ongezonde zekerheid.

(1) Lees meer in: Hoe hou je een gesprek ‘in het midden’? → Korte teksten
(2) Lees meer in het hoofdstuk ‘Evenwichtige zekerheid en gezonde twijfel’ in de tekst
Leerrijker worden kán! → Korte teksten

Vraag van de week (25)

Met welke vraag krijg je een gesloten deur open?

Wanneer was het laatst dat jij voelde dat je je voor een ‘gesloten deur’ stond? Een situatie als: een collega is niet bereid om met jou verder te werken; na een mail van jou krijg je geen reactie meer maar hoor je wel via-via dat die zeer slecht werd ontvangen; een ambtenaar weigert naar jouw argumenten te luisteren; je vriendin wil niet meer met je praten (“Het is genoeg geweest!”); iemand weigert je uitgestoken hand; je vraag om een gesprek wordt niet beantwoord; je tiener heeft zich opgesloten in haar kamer en weigert (letterlijk) de deur open te doen; je hebt het gevoel dat je tegen een muur praat; …
Niet zelden voel je je dan onrechtvaardig behandeld. Je had geen kwade bedoelingen, er werd onvoldoende naar jou geluisterd, je houding werd in een slecht daglicht geplaatst, men heeft jouw woorden verdraaid, de ander houdt geen rekening met het positieve uit het verleden.
Wat alleszins niet helpt op dat moment is hard op de deur kloppen of ze met kracht willen openduwen. Een deur gaat in zo’n situatie niet open door met argumenten of feiten jouw positie of jouw gedrag te rechtvaardigen of in een helderder licht te zetten en nog minder door te dreigen met ‘tegenmaatregelen’. Jouw ‘gelijk’ is geen sleutel die past op het slot. Vaak betekent dit enkel ‘meer van hetzelfde’ en bereik je het tegenovergestelde, d.w.z. de deur gaat nog steviger op slot.
Vooreerst dien je te aanvaarden dat de situatie is zoals ze is, zonder er een lang verhaal bij te bedenken. Een volgende stap is het aanvaarden van de gevoelens van de ander én je eigen gevoelens … zonder te oordelen. Naast jouw ‘pijn’ is er de ‘pijn’ van de ander. Het gaat daarbij niet om uit te maken hoe diep ieders ‘pijn’ aanvoelt; het gaat niet om ‘feiten’ en nog minder om ‘waarheid’. Het gaat om de relatie!
Dus kom je terecht bij jouw behoeften m.b.t. jullie relatie en bij jouw werkelijke intentie: Wat is het meest belangrijke voor jou in deze situatie, op dit moment? Wat wil je uiteindelijk bereiken?
Op basis van jouw antwoord op deze vragen kan je zoeken: Met welke vraag kom ik één stapje dichter bij de ander? (zonder bedreigend over te komen)
Een gesloten deur zwaait niet zomaar terug open. Indien je niet blij bent met ‘een deur op een kiertje’ kan nooit een grotere opening volgen. Misschien moet je wel eerst toelating vragen om een vraag te mogen stellen.
De regel is : hou je eerste vraag kort, zeer kort; je vraag mag jouw kwetsbaarheid tonen maar geen aandacht vragen voor jou; het gaat om de relatie  en je aandachtspunt richt zich op de ‘pijn’ van de ander.