Tagarchief: Kunst vh vragen

Vraag van de week (49)

Welke vraag heb je beleefd als een geschenk?

Het najaar kent een concentratie aan grote feesten. Overal ter wereld wordt er gevierd, in alle levensvisies. Een geschenk geven hoort daar steeds bij. Het is goed om even stil te staan bij de vraag welke vraag jij hebt beleefd als een geschenk. Welke vraag koester je nog steeds omdat het effect ervan nog immer voelbaar is? Het kan best een vraag zijn die je jaren geleden hebt gekregen of een die gisteren naar jou werd gestuurd. Wat maakte de vraag zo bijzonder? Waar raakte ze jou? Wat voel je vandaag nog?
Wanneer je daar wat zicht op krijgt kan je die kenmerken gebruiken om op jouw beurt een vraag aan te bieden aan wie je lief is of aan een van je vrienden. Geef een ‘juiste’ vraag als geschenk. Een ‘juiste’ vraag is persoonlijk, raakt de ander in het hart, draait om iets dat wellicht van levensbelang is voor de ander, wijst op iets dat verder reikt dan de horizon, gaat voorbij het ‘onmiddellijk nuttige’ en het effect kan jaren uitdijen. Misschien heeft de andere uren stilte nodig om je vraag-geschenk uit te pakken. Laat haar of hem die tijd.

Vraag van de week (48)

Welke vraag zou jou helpen om los te laten?

We houden allemaal vast aan datgene wat we erg belangrijk vinden. Dat is gewoon, logisch, normaal. Het gaat dan zowel om een relatie als om een traditie, een droom, een doelstelling, een specifieke behoefte, een toekomstproject of een herinnering. Voor sommigen zou het geweldig mooi zijn indien ze altijd bereiken wat ze willen en voor altijd kunnen behouden waar ze aan gehecht zijn.
Zo ‘werkt’ het leven echter niet. Er zijn voortdurend omstandigheden waarin je wordt uitgedaagd om dat wat je vasthoudt los te laten, een beetje of voor een tijdje of zelfs helemaal. Je kunt de omstandigheden verwijten dat ze onrechtvaardig zijn; anderen verwijten dat ze niet ageren zoals jij wilt of dat ze jou onvoldoende steunen; je kunt zelfs je verontwaardiging richten tot een ‘hogere macht’. Verwijten sturen en klagen is echter een onvruchtbare reactie. Met klagen zet je je voeten nog steviger vast in het verleden, dat voorbij is.
Leren loslaten is deel van de magie van het leven. Wanneer je goed om je heen kijkt (en dus niet enkel naar jezelf in de spiegel) zal je merken dat heel veel mensen verplicht worden om een bepaalde zekerheid of een comfort los te laten (fysiek, emotioneel, relationeel of intellectueel). Er leeft geen mens op aarde die niet een paar keer in het leven met die situatie wordt geconfronteerd. Dat begint al in je leven als peuter. Gaandeweg hecht je je meer en meer aan familie, aan mensen, aan dieren, aan gewoonten, aan inzichten, aan objecten, aan comfort, aan situaties.
Loslaten doe je niet ‘vanzelf’. Het vraagt een flinke inspanning die voor velen gepaard gaat met pijn of frustraties. Je maakt het jezelf moeilijker indien je daarbij woorden hanteert als “Ik moet wel.” of “Ze verplichten mij.” of “Ik word daartoe gedwongen.” of “Ik word met de rug tegen de muur gezet.”. Met dit taalgebruik zet je jezelf in de slachtoffer-positie. Daarmee loop je een onvruchtbare richting uit.
Er bestaat een alternatief: formuleer een vraag. Een vraag zet aan tot verandering.
De vraag die jou in zo’n situatie kan steunen is een vraag die zowel het verleden, het heden als de toekomst als baarmoeder heeft. Het is een vraag van het type: Welke mogelijkheden biedt dit verlies mij vandaag? Wat kan ik vandaag zien doordat ik niet meer naar gisteren blijf kijken? Aan wie kan ik vragen mij een hand te geven om niet te vallen bij het oversteken van deze kloof?

Vraag van de week (47)

Welke vraag doorbreekt dat er wordt gezwegen over een onderwerp?

Er zijn onderwerpen die worden doodgezwegen, zowel maatschappelijk bv. binnen besturen, als professioneel binnen bedrijven en organisaties, als privé binnen gezinnen. We doen er allemaal aan mee. Het luidop zeggen voelt aan als bedreigend zowel voor ‘veroorzakers’, ‘waarnemers’, ’verderzetters’, als voor de ‘ondergaanders’ van dat wat wordt verzwegen. Het gaat om eenvoudige fouten, of kleine vergrijpen, maar soms ook om regelrechte misdaden.
Voor alle zwijgers is zwijgen meer waard dan het gevaar van de reactie op het aan de grote klok hangen. Wie wil er nu beschuldigd worden van ‘nestvervuilen’?
Zoals in alle situaties is er een middenweg. Ditmaal tussen zwijgen en aanklagen. Je kunt een vraag stellen en die vraag neerleggen waar ze gehoord kan worden. Een vraag wérkt enkel wanneer ze op het gepaste bordje wordt neergelegd.
Wanneer er thuis iets niet correct verloopt dien je je vraag aan je partner of je ouder voor te leggen. Kan dit niet, dan stap je naar een hulpverlenende persoon. Dat kan een vriend zijn maar soms moet je naar een professional stappen.
Zelf was ik tot vijf jaar geleden een conflict-vermijder. Ik zweeg meer dan goed was voor mijn relaties en voor mezelf. Ik stelde geen vraag of ik stelde de foute vraag. Dat is de vraag die tegelijk aanklaagt en een beschuldigende ondertoon heeft.
De ‘juiste’ vraag maakt op de eerste plaats verbinding, zelfs met diegene die volgens jou een fout heeft gemaakt, ook een grote fout. Op de tweede plaats wijs je niet op ‘feiten’, noch op dat wat de ‘feiten’ jou doen, op jouw gevoelens. ‘Feiten’ hebben zowat steeds onenigheid tot gevolg.(1) Verder, wees je bewust van wat je wilt bereiken en vooral … voel je intentie.(2) Je intentie zal het (eerste) resultaat bepalen. De ‘juiste’ vraag is een uitnodiging om de zaak te bekijken. Je hoeft niets te verbergen, je wilt niets meer verbergen. Hoe stop je het samen?

(1) Lees meer in: Hoe je zelf je ‘feiten’ creëert – Vier soorten feiten → Kort teksten
(2) Lees meer in de paragraaf ‘De kracht van de intentie’ in De Blauwe Rivier oversteken – Hoe ontwikkel ik een ‘probleem’ tot een duurzame ‘oplossing’? p.108 → Boeken

Vraag van de week (46)

Welke vraag heeft ooit voor een doorbraak gezorgd bij een ‘onmogelijke’ uitdaging?

We hebben allemaal in ons leven nu en dan een ‘crisis’ nodig om onze ogen te openen voor de onhoudbare situatie waarin we onszelf op dat moment hebben gemanoeuvreerd. Wat ons dan overkomt dwingt ons om halt te houden, de ratrace te stoppen en een andere weg te overwegen. Dit klinkt eenvoudig maar voor velen voelt zo’n moment aan als een niet te overbruggen obstakel, of een onmogelijke opdracht, of een te riskante uitdaging. De moed zinkt nog meer in de schoenen, het neerdrukkend gevoel wordt zwaarder, de hoop glijdt dieper weg.
Soms is een ‘juiste’ vraag de ontsteker van de ‘crisis’. Zo’n vraag voelt op het eerste moment aan als vervelend, benauwend, te veeleisend of pijnlijk. Het is geen vraag die je euforisch stemt. Na enige tijd of na reflectie of achteraf bij een terugblik, erken je dat net déze vraag noodzakelijk was om voor een doorbraak te zorgen. Dan kan je ze waarderen.
Herinner je je zo’n vraag, zo’n situatie en de daaropvolgende doorbraak? Hoe klonk de vraag toen en hoe zou je ze vandaag herformuleren? Koester de vraag die zorgt voor een breuk in je ‘gewone’ leven ook al voelt ze op het eerste moment pijnlijk aan.
Het levensavontuur stelt iedere dag vragen, de ‘juiste’ vragen. Het komt er op aan ze waar te nemen (aandachtig te luisteren, te zien, aan te voelen, te proeven, te ruiken, aan te raken).
Leiding geven, coachen, bemiddelen of hulp verlenen bestaat uit het stellen van vragen, de ‘juiste’ vragen. Wetenschap bestaat uit het stellen van vragen, de ‘juiste’ vragen. Wijsheid bestaat uit het stellen van vragen, de ‘juiste’ vragen.
Leer de ‘juiste’ vragen op te merken. Leer ze te stellen.

Vraag van de week (45)

Welke vraag waar je tot nu toe geen antwoord op kreeg, koester je rustig in je hart?

Soms heb je een vraag en krijg je geen antwoord. In de meeste gevallen vergeet je de vraag. “Zo belangrijk was ze nu ook weer niet.” In bepaalde gevallen echter komt de vraag terug op je pad, en weer, en weer, tot je er naar luistert.
Niet iedere vraag hoeft een antwoord om een zinvolle vraag te zijn. Voor sommige belangrijke vragen volstaat het dat je naar de vraag luistert en voelt welk antwoord er mogelijk is, zonder dat je zeker weet dat dit hét antwoord is. Vaak komt het antwoord in stukjes. Telkens je iets onderneemt krijg je een stukje van het antwoord.
In plaats van te eisen dat jouw vraag een afdoend en duidelijk antwoord krijgt is het zinvoller om, vanuit het gevoel welk antwoord mogelijk is, een stap te zetten. Neem dan scherp waar wat er gebeurt in je actie, welke effecten het heeft en wat het verband is met jouw vraag. Dan is het wachten op je volgende stap.
Een tweede invalshoek. Het gebeurde bij mij vaker dat wanneer ik een vraag die geen antwoord kreeg koesterde dat die na verloop van tijd toch een antwoord vond. Meestal op een onverwacht moment, wanneer ik niet bezig was met het zoeken naar een antwoord, een van de mogelijke antwoorden, een van de antwoorden die kunnen worden gevonden. Dan voelde ik weer de kracht van het ‘vinden’.(1)
We zijn met z’n allen ongeduldiger geworden. We willen hét weten, nu, onmiddellijk, Google moet het ons leveren binnen de twee seconden, zonder antwoord kunnen we niet verder, stress, stress, stress. Het is voor velen hoe langer hoe moeilijker om de dingen hun tijd te laten.(2)
Neem even de tijd om naar jezelf te luisteren. Misschien her-klinkt een vraag die een bijzondere betekenis heeft voor jou. Koester ze. Laat het antwoord eenvoudig naar jou toe komen.
De boodschap is tevens: laat even die voortdurend sturende en controlerende geest los, die overtuiging dat je een scherp doel moet hebben en alles moet kunnen voorzien en plannen. Ik wil je niet de hoop afnemen dat je via 20 minuten meditatie of mindfulness (alleen) terug controle over je leven zult hebben. Door het oefenen van niet-doen kan je ervaren dat je iets ontvangt wat je door al je ‘willen’ tegenhoudt.(3)

(1) Lees meer over het onderscheid tussen ‘zoeken’ en ‘vinden’ in het gratis boek Pathfinder – Samen de juiste weg vinden → Boeken
(2) Herlees het bericht van 03/08/2020 = Geduld hebben is voor ongeduldige mensen
(3) Lees meer in: Wu-wei – Bereik meer met actief niet-doen→ Korte teksten