Tagarchief: Levensthema

Vraag van de week (27)

Welke vraag reist (onbewust) mee op vakantie?

Vakantie betekent voor de meeste mensen aandacht voor andere zaken dan in de loop van het werkjaar of schooljaar. Om het even of je verhuist naar je tuin of verblijft ‘om de hoek’ of een lange reis onderneemt, je bent even ‘weg’.
Het kan inspirerend zijn om te luisteren naar de vraag – ergens in jou – die de kans ziet om zich in jouw reiskoffer te verstoppen. Ze tracht haar invloed te vergroten, onbewust voor jou weliswaar.
Zijn het zorgen die meereizen, zorgen voor na de vakantie? Of opdrachten die nog snel moeten worden afgewerkt? Of is het een hobbel in de relatie die je hoopt te kunnen verkleinen op reis? Of iets dat je hoopt voorgoed te kunnen vergeten? Of reist nieuwsgierigheid mee, om te ontdekken wat je ooit wou weten of ontmoeten? Of is het de wens om niet te worden lastig gevallen met wat je de laatste maanden bezig hield? Is ‘vakantie’ weggaan van iets of naar iets toegaan? Vaak worden stapels boeken meegenomen. Ben je op zoek naar een ander verhaal, een andere kijk op het leven? Wat drijft jou écht om op vakantie te gaan?
Er reist altijd een vraag mee wanneer je op vakantie gaat. Luister eens goed.
Wanneer het een lastige vraag is dreigt die je vakantie te verpesten. Dus kan je er beter bewust van zijn én die vraag uitdrukkelijk parkeren tot later. Dan valt ze je minder lastig. Wanneer het een aangename vraag is dreig je een kans te missen indien je er niet naar luistert. Dus, neem die vraag bewust mee en kijk welke kansen je geboden worden ‘onderweg’.
Ik wens je een fijne vakantie.
Zelf blijf ik in België: ik ga een week tekenen/schilderen/boetseren; een week beeldhouwen; een week wandelen. Mijn thema voor deze vakantie: mededogen. Je leest er later meer over.

Ontmoetingen met je ‘zelf’ – Wat kunstenaars je aanbieden

De ‘Korte tekst’ die ik vandaag op de site heb gezet draait rond het begrip ‘zelf’.
Het is een eerste vervolg op de tekst: Hoe beleef jij je ‘ik-wand’?Korte teksten
In plaats van mijn visie te geven op het begrip ‘zelf’, laat ik na een korte inleiding elf beeldende kunstenaars ‘aan het woord’, negen vrouwen en twee mannen. Ieder van hen beeldt op haar manier iets uit dat voor mij draait rond dat begrip ‘zelf’.
Ik heb uitdrukkelijk gekozen voor beeldende kunstenaars en niet voor bv. filosofen of psychologen. Die hebben al eeuwen het grote woord gevoerd. Hun woorden werden al zeer vaak herhaald. Dat is genoeg.
De tekst van 46 bladzijden is een ‘werkboekje’ geworden. Je wordt uitgenodigd om kennis te maken met een kunstenaar en haar werk via een aantal linken (naar Wikipedia of een filmpje op Youtube of een interview). Even zomaar door de tekst bladeren wordt moeilijk. Als verkenning kan je de vragen lezen op de pagina ‘Reflecties’ na iedere presentatie van de kunstenaar en haar werk.
Dit boekje heeft me aan het werk gezet. Het was boeiend en verleidt me om op dit pad verder te gaan en andere kunstenaars te ontmoeten, in andere disciplines.

Ontmoetingen met je ‘zelf’ – Wat kunstenaars je aanbiedenKorte teksten

Op zoek naar de waarheid die verzoent

Een zwarte ‘ex-crimineel’ tracht vandaag op het rechte pad te lopen. Toch wordt hij nog steeds negatief bekeken en afwijzend behandeld. Wanneer hij op een dag wordt gedood door de politie wordt hij een ‘slachtoffer’ en wordt de politieagent een ‘dader’ en voor sommigen een ‘crimineel’. De gedode zwarte man wordt binnen de context van het eeuwenlange racisme in de VS daarmee voor sommigen een ‘held’ en zelfs een ‘heilige’.
“Als er gerechtigheid komt voor je vader, zullen we op weg zijn naar raciale gerechtigheid in de VS”, zei Joe Biden, de Democratische presidentskandidaat tegen het meisje, “Dan zal je papa de wereld veranderd hebben”. Je kunt even rechtlijnig zeggen dat het gedrag van de politieagent dat heeft bewerkstelligd. (Dit is geen cynische opmerking.)
Neen, niet de gedode zwarte man heeft iets veranderd en evenmin de politieagent.
Wij kunnen iets veranderen door de manier waarop wij nu antwoorden op de situatie en op wat er (weer) is gebeurd, in de VS maar ook in eigen land.
Het huidig discours wijst terecht op grove onrechtvaardigheden maar de woorden zijn zo polariserend dat een waardige aanpak niet mogelijk is. We creëren daarmee een sfeer van vijandschap. Woede voelen is volkomen terecht, die agressief op de ander richten is dat niet, dat is een onvruchtbare houding, dat is meer van hetzelfde. Wraak leidt tot weerwraak, leren we uit de geschiedenis.
We hebben een ander denkpatroon en een ander taalgebruik nodig. Niet het rechtlijnig discours dat alles en iedereen in enge vakjes zet en dat spreekt in tegenstellingen (zwart-wit).
Er is evenmin eufemistisch of zalvend of verhullend taalgebruik nodig. We moeten zorgvuldig spreken! De zaken moeten helder op tafel komen, alle aspecten. Echter zonder te vechten en relaties te vernielen. We moeten leren systemisch te kijken naar wat er (weer) is gebeurd en nog steeds plaatsvindt.
We dienen meer dan ooit te verbinden en ethisch gezonde netwerken op te bouwen.

Albie Sachs kan ons nog steeds inspireren.(1) Hij was zelf slachtoffer van een (bijna) dodelijke bomaanslag door de politie van het Apartheidsregime in Zuid-Afrika. Als internationaal erkend jurist en rechter heeft hij na de wisseling van het regime geijverd voor rechtvaardigheid én verzoening (ook met de agent die de bom onder zijn auto had gestoken). Zijn zoektocht bracht hem bij het erkennen van vier waarheden. De vier waarheden vormen één systeem. Enkel door een dialoog tussen deze waarheden kan er gerechtigheid komen voor de slachtoffers, de erkenning van hun pijn en onrecht en kan tegelijk de stap gezet worden voor verzoening.(2)
Sachs noemt de eerste waarheid de feitelijke waarheid “microscopische waarheid” (microscopic truth) en stelt vast dat dit de eerste zorg is van een rechtbank: “of een bepaald persoon schuldig is aan onrechtmatig en opzettelijk doden van een andere persoon op een bijzonder moment op een bijzondere manier”. Deze waarheid is gedetailleerd en gefocust op de daad en op ‘feiten’.
De tweede waarheid noemt hij “logische waarheid” (logical truth): “de veralgemeende waarheid van stellingen, de logica inherent aan bepaalde beweringen … waar men toe komt via deductieve en afgeleide processen.” De focus is de manier van denken, de paradigma’s en uitgangspunten.
Sachs’ derde waarheid is de “ervaringsgerichte waarheid” (experiential truth). Dit sluit dicht aan bij wat de Waarheidscommissie de persoonlijke waarheid noemde: het verhaal van de gebeurtenissen zoals de betrokkenen dat beleefd hebben. Deze verhalen zijn “inzichten in pijn” en vormen een verhalende waarheid.
Voor de vierde waarheid tenslotte spreekt Sachs over de “dialoog waarheid” (dialogical truth): “dit houdt elementen in van de microscopische, de logische en de ervaringsgerichte waarheden, maar het neemt deze op in en het groeit door het (denk)beeld van een gemeenschap van vele stemmen en veelvoudige perspectieven (the notion of a community of many voices and multiple perspectives).
In het geval van Zuid Afrika (FG: toen en de VS vandaag), is er geen unieke correcte manier om te beschrijven op welke manier de grove schendingen van de mensenrechten plaats vonden. Er is niet één verslaggever die kan beweren dat hij/zij het enige definitief juiste perspectief bezit.”

Dit is geen post-modernistische suggestie dat objectieve waarheid niet zou bestaan. Het is veeleer de vooropstelling dat de weg naar zulk een waarheid verloopt via een zeer intense en vaak emotionele dialoog die begrensd wordt door het zorgvuldig uitpluizen van het bewijsmateriaal, om te komen tot een veel-kleurige, multi-perspectieven versie van de waarheid.

(1) Lees meer over Albie Sachs in Sachs, Albie en de vier waarheden – Op zoek naar de waarheid die verzoent → Korte teksten
(2) Lees meer in het hoofdstuk Wat is waarheid? in Hoe je zelf feiten creëert – Vier soorten feiten → Korte teksten

 

Het boek ‘De Blauwe Rivier oversteken’ nu gratis

Het boek uit 2016 ‘De Blauwe Rivier oversteken – Hoe ontwikkel ik een probleem tot een duurzame oplossing‘ (230 blz) werd herwerkt, er werden foutjes uit gehaald, verwijzingen houden rekening met de ‘Korte teksten’ die inmiddels beschikbaar zijn en het werd klaargemaakt voor gratis publicatie. Je kunt dus het volledige boek vanaf nu zonder meer downloaden (zonder je email-adres te moeten geven).
Dit boek gaat over het aanpakken van concrete, praktische problemen en vragen, niet van theoretische vragen en abstracte of filosofische vraagstukken. Het werd geschreven in de vorm van een gesprek tussen mij en twee jonge leidinggevenden. Zij geven stem aan de opmerkingen en de vragen die ik in de loop van vele jaren tijdens het trainen en het coachen heb ontvangen. 
Dit boek focust op de houding en de vaardigheden om krachtgericht en oplossingsgericht te werken: van het louter vaststellen dat iets niet werkt en het in rondjes blijven draaien naar het formuleren van de werkvraag die er echt toe doet, die je doet oversteken en de verkenning van je vraag zodat je alle mogelijke oplos-wegen ziet. Het gaat zowel om individuele vragen als om vragen van een team.

Ga naar ‘Boeken

Wat doet je grijpen naar een theorie of een patroon?

Ik heb lang getwijfeld bij welke bestaande tekst ik deze gedachten zou plaatsen want er waren verschillende kandidaten. Alle ‘Korte teksten’ houden verband met elkaar, verwijzen naar elkaar, werken samen. Uiteindelijk heb ik gekozen om er maar een afzonderlijke publicatie van te maken: Wat doet je grijpen naar een theorie of een patroon? → Korte teksten
Zoals vele mensen zoek je naar een heldere theorie en handige concepten. Het liefst wil je een sluitende, allesomvattende verklaring voor wat er in en rondom jou gebeurt. Je wilt graag dat je alles, van de meest eenvoudige fenomenen tot de meest complexe of aangrijpende ervaringen, een plaats kunt geven binnen één samenhangend en sluitend verhaal.
Op het ogenblik dat je iets een ‘feit’ noemt en alvorens te verdedigen dat het een ‘feit’ is, is het nuttig om even vanop een afstand na te gaan wat je voelt en wat je op dit ogenblik doet handelen én naar de behoefte die er onder schuilt. Je creëert niet zomaar een ‘feiten’, welke van de vier dan ook.(1) Zeer vaak blijkt er een verband te bestaan tussen de kracht waarmee je een ‘feit’ naar voor brengt en een menselijke behoefte in jou. Ze vormen de basis voor het creëren van ‘feiten’.
Op het ogenblik dat je kiest voor een grondpatroon,(2) een theorie, verklaring of concept, is het nuttig om even na te gaan wat je doet grijpen naar die theorie én te kijken naar de menselijke behoeften die onder je intenties schuilen. Met ‘menselijke behoeften’ bedoel ik behoeften voorbij de basisbehoeften die we gemeen hebben met de dieren (veiligheid, beschutting, voeding, steun van een groep). Ze vormen de basis voor het creëren van theorieën en concepten én van de keuze van het grondpatroon dat je hanteert. 
Meer in het bijzonder wijzen de menselijke behoeften zeer sterk in de richting van een vorm van het lijnig grondpatroon en soms naar het systemisch grondpatroon. Je behoeften anders aanpakken kan helpen om het lemniscatisch grondpatroon te verkennen.

(1) Lees meer in: Hoe je zelf feiten creëert – Vier soorten feiten → Korte teksten
(2) Lees meer in: Drie grondpatronen om je leven te be-leven → Korte teksten