Tagarchief: Levensthema

Vraag van de week (48)

Welke vraag zou jou helpen om los te laten?

We houden allemaal vast aan datgene wat we erg belangrijk vinden. Dat is gewoon, logisch, normaal. Het gaat dan zowel om een relatie als om een traditie, een droom, een doelstelling, een specifieke behoefte, een toekomstproject of een herinnering. Voor sommigen zou het geweldig mooi zijn indien ze altijd bereiken wat ze willen en voor altijd kunnen behouden waar ze aan gehecht zijn.
Zo ‘werkt’ het leven echter niet. Er zijn voortdurend omstandigheden waarin je wordt uitgedaagd om dat wat je vasthoudt los te laten, een beetje of voor een tijdje of zelfs helemaal. Je kunt de omstandigheden verwijten dat ze onrechtvaardig zijn; anderen verwijten dat ze niet ageren zoals jij wilt of dat ze jou onvoldoende steunen; je kunt zelfs je verontwaardiging richten tot een ‘hogere macht’. Verwijten sturen en klagen is echter een onvruchtbare reactie. Met klagen zet je je voeten nog steviger vast in het verleden, dat voorbij is.
Leren loslaten is deel van de magie van het leven. Wanneer je goed om je heen kijkt (en dus niet enkel naar jezelf in de spiegel) zal je merken dat heel veel mensen verplicht worden om een bepaalde zekerheid of een comfort los te laten (fysiek, emotioneel, relationeel of intellectueel). Er leeft geen mens op aarde die niet een paar keer in het leven met die situatie wordt geconfronteerd. Dat begint al in je leven als peuter. Gaandeweg hecht je je meer en meer aan familie, aan mensen, aan dieren, aan gewoonten, aan inzichten, aan objecten, aan comfort, aan situaties.
Loslaten doe je niet ‘vanzelf’. Het vraagt een flinke inspanning die voor velen gepaard gaat met pijn of frustraties. Je maakt het jezelf moeilijker indien je daarbij woorden hanteert als “Ik moet wel.” of “Ze verplichten mij.” of “Ik word daartoe gedwongen.” of “Ik word met de rug tegen de muur gezet.”. Met dit taalgebruik zet je jezelf in de slachtoffer-positie. Daarmee loop je een onvruchtbare richting uit.
Er bestaat een alternatief: formuleer een vraag. Een vraag zet aan tot verandering.
De vraag die jou in zo’n situatie kan steunen is een vraag die zowel het verleden, het heden als de toekomst als baarmoeder heeft. Het is een vraag van het type: Welke mogelijkheden biedt dit verlies mij vandaag? Wat kan ik vandaag zien doordat ik niet meer naar gisteren blijf kijken? Aan wie kan ik vragen mij een hand te geven om niet te vallen bij het oversteken van deze kloof?

Vraag van de week (46)

Welke vraag heeft ooit voor een doorbraak gezorgd bij een ‘onmogelijke’ uitdaging?

We hebben allemaal in ons leven nu en dan een ‘crisis’ nodig om onze ogen te openen voor de onhoudbare situatie waarin we onszelf op dat moment hebben gemanoeuvreerd. Wat ons dan overkomt dwingt ons om halt te houden, de ratrace te stoppen en een andere weg te overwegen. Dit klinkt eenvoudig maar voor velen voelt zo’n moment aan als een niet te overbruggen obstakel, of een onmogelijke opdracht, of een te riskante uitdaging. De moed zinkt nog meer in de schoenen, het neerdrukkend gevoel wordt zwaarder, de hoop glijdt dieper weg.
Soms is een ‘juiste’ vraag de ontsteker van de ‘crisis’. Zo’n vraag voelt op het eerste moment aan als vervelend, benauwend, te veeleisend of pijnlijk. Het is geen vraag die je euforisch stemt. Na enige tijd of na reflectie of achteraf bij een terugblik, erken je dat net déze vraag noodzakelijk was om voor een doorbraak te zorgen. Dan kan je ze waarderen.
Herinner je je zo’n vraag, zo’n situatie en de daaropvolgende doorbraak? Hoe klonk de vraag toen en hoe zou je ze vandaag herformuleren? Koester de vraag die zorgt voor een breuk in je ‘gewone’ leven ook al voelt ze op het eerste moment pijnlijk aan.
Het levensavontuur stelt iedere dag vragen, de ‘juiste’ vragen. Het komt er op aan ze waar te nemen (aandachtig te luisteren, te zien, aan te voelen, te proeven, te ruiken, aan te raken).
Leiding geven, coachen, bemiddelen of hulp verlenen bestaat uit het stellen van vragen, de ‘juiste’ vragen. Wetenschap bestaat uit het stellen van vragen, de ‘juiste’ vragen. Wijsheid bestaat uit het stellen van vragen, de ‘juiste’ vragen.
Leer de ‘juiste’ vragen op te merken. Leer ze te stellen.

Vraag van de week (45)

Welke vraag waar je tot nu toe geen antwoord op kreeg, koester je rustig in je hart?

Soms heb je een vraag en krijg je geen antwoord. In de meeste gevallen vergeet je de vraag. “Zo belangrijk was ze nu ook weer niet.” In bepaalde gevallen echter komt de vraag terug op je pad, en weer, en weer, tot je er naar luistert.
Niet iedere vraag hoeft een antwoord om een zinvolle vraag te zijn. Voor sommige belangrijke vragen volstaat het dat je naar de vraag luistert en voelt welk antwoord er mogelijk is, zonder dat je zeker weet dat dit hét antwoord is. Vaak komt het antwoord in stukjes. Telkens je iets onderneemt krijg je een stukje van het antwoord.
In plaats van te eisen dat jouw vraag een afdoend en duidelijk antwoord krijgt is het zinvoller om, vanuit het gevoel welk antwoord mogelijk is, een stap te zetten. Neem dan scherp waar wat er gebeurt in je actie, welke effecten het heeft en wat het verband is met jouw vraag. Dan is het wachten op je volgende stap.
Een tweede invalshoek. Het gebeurde bij mij vaker dat wanneer ik een vraag die geen antwoord kreeg koesterde dat die na verloop van tijd toch een antwoord vond. Meestal op een onverwacht moment, wanneer ik niet bezig was met het zoeken naar een antwoord, een van de mogelijke antwoorden, een van de antwoorden die kunnen worden gevonden. Dan voelde ik weer de kracht van het ‘vinden’.(1)
We zijn met z’n allen ongeduldiger geworden. We willen hét weten, nu, onmiddellijk, Google moet het ons leveren binnen de twee seconden, zonder antwoord kunnen we niet verder, stress, stress, stress. Het is voor velen hoe langer hoe moeilijker om de dingen hun tijd te laten.(2)
Neem even de tijd om naar jezelf te luisteren. Misschien her-klinkt een vraag die een bijzondere betekenis heeft voor jou. Koester ze. Laat het antwoord eenvoudig naar jou toe komen.
De boodschap is tevens: laat even die voortdurend sturende en controlerende geest los, die overtuiging dat je een scherp doel moet hebben en alles moet kunnen voorzien en plannen. Ik wil je niet de hoop afnemen dat je via 20 minuten meditatie of mindfulness (alleen) terug controle over je leven zult hebben. Door het oefenen van niet-doen kan je ervaren dat je iets ontvangt wat je door al je ‘willen’ tegenhoudt.(3)

(1) Lees meer over het onderscheid tussen ‘zoeken’ en ‘vinden’ in het gratis boek Pathfinder – Samen de juiste weg vinden → Boeken
(2) Herlees het bericht van 03/08/2020 = Geduld hebben is voor ongeduldige mensen
(3) Lees meer in: Wu-wei – Bereik meer met actief niet-doen→ Korte teksten

Je verhaal vertellen biedt perspectief

Je levensverhaal vertellen biedt perspectief aan je leven. Ik heb hierover een nieuwe tekst op de site gezet: Hoe vertel je je levensverhaal? Je leven in beeld brengen → Korte teksten
Daarin geef ik aanwijzingen voor zes verschillende vormen waarin je je verhaal in beeld kunt brengen.(1)  Daarbij is het nuttig rekening te houden met zowel de Chronos-tijd (de gemeten tijd van de klok) als de Kairos-tijd (de beleefde tijd). (2)
Het vertellen van je verhaal zal je stimuleren om met meer inzet verder op pad te gaan. Je verhaal is er niet alleen voor jezelf, je biedt aan anderen iets wat hen kan inspireren.
Zowel bij twijfels als bij het met enthousiasme starten van een nieuwe levensfase; zowel wanneer je eind twintig wat rust en structuur zoekt als wanneer je wordt geconfronteerd met de mid-life; zowel wanneer je op de drempel van je zestig staat als van je zeventig of je tachtig; … een beeld van je leven vormen is een kracht.
Je hoeft dus niet te wachten tot je zeer oud bent. Iedereen kan het verhaal vertellen ‘tot op vandaag’.

De inhoud van de tekst:
Het beeld van je leven
Wanneer je levensverhaal vertellen?
Je levensverhaal is niet je levensloop
Vanuit welk perspectief vertelt iemand?
Leven in vier dimensies
Meerdere vormen voor je levensverhaal
Hoe ‘waar’ is jouw levensverhaal?
Wat kan je levensverhaal je opleveren?
1. Je biografie
2. Je autobiografie
3. Je thema-gericht verhaal
4. Je verhaal van nu
5. Je inspiratie-verhaal
6. Je laatste reis-koffer
7. Het na-verhaal van de anderen
Hulp bij het vertellen van je verhaal

(1) De meeste biografiecoachen hanteren slechts enkel de vormen voor een terug-blik.
(2) Hermsen, Joke, Kairos Castle – Over de kunst van het juiste ogenblik, Lannoo 2017

De illustratie: Kairos – A fragment of an Attic sarcophagus dating from 160—180 CE – Marble – Roman work after the Greek original by Lysippos ca. 350—330 BCE – Turin, Museum of Antiquities

Vraag van de week (42)

Wat was de vraag toen jouw weg bij een ‘ravijn’ stopte?

Soms beland je in een situatie die lijkt op de rand van een ravijn. Je kunt niet meer verder want een stap verder zetten betekent ‘alles verliezen’, of ’een ongeluk’ of ‘naar beneden tuimelen’ of ‘gevangen zitten’. Vaak heb je op zo’n moment niet de reflex om te luisteren naar de vraag die de situatie stelt. Je hebt wel wat anders te doen. Je emoties vragen aandacht. Je moet omgaan met onzekerheid, angst, diepe twijfels, verdriet. Het gaat om overleven, rondkijken om een uitweg te vinden, grijpen naar een mogelijke houvast, een overzicht trachten te krijgen van de situatie, uitzoeken aan wie je gepaste hulp kunt vragen.
Heb je dit meegemaakt? Welke lessen haal je vandaag uit wat er toen allemaal is gebeurd of net niet gebeurd? Een van de manieren om lessen te trekken uit het verleden en vooral uit hevige kantelmomenten, is je af te vragen: Welke vraag stelde dat moment die ik niet heb gehoord of waar ik niet naar heb geluisterd? Belangrijker dan trachten ‘feiten’ terug op te halen uit je her-innering is het formuleren van die vraag.
Je een her-innering is een (her)constructie. Je raadpleegt niet gegevens die ergens onveranderd liggen opgeslagen in jou. Immers op het moment dat je iets opslaat is dat reeds een interpretatie.(1) Ja, een foto of een video kan je helpen te her-inneren, maar ook dan blijft het verhaal bij de foto of de video een her-interpretatie en her-actualisatie van het materiaal.
Met het oproepen van de vraag die die belangrijke situatie stelde, roep je in feite de vraag op die vandaag nog in jou leeft en wellicht onvoldoende antwoord heeft gekregen. Of het is een vraag die erg nauw daar aan is verwant. Indien het voorval van toen volledig is opgelost (letterlijk, zoals suiker in de thee) hoor je geen vraag meer over die situatie.

(1) Lees meer in: Hoe je zelf feiten creëert – Vier soorten feiten → Korte teksten,