Tagarchief: Oplossend vermogen

Vraag van de week (47)

Welke vraag doorbreekt dat er wordt gezwegen over een onderwerp?

Er zijn onderwerpen die worden doodgezwegen, zowel maatschappelijk bv. binnen besturen, als professioneel binnen bedrijven en organisaties, als privé binnen gezinnen. We doen er allemaal aan mee. Het luidop zeggen voelt aan als bedreigend zowel voor ‘veroorzakers’, ‘waarnemers’, ’verderzetters’, als voor de ‘ondergaanders’ van dat wat wordt verzwegen. Het gaat om eenvoudige fouten, of kleine vergrijpen, maar soms ook om regelrechte misdaden.
Voor alle zwijgers is zwijgen meer waard dan het gevaar van de reactie op het aan de grote klok hangen. Wie wil er nu beschuldigd worden van ‘nestvervuilen’?
Zoals in alle situaties is er een middenweg. Ditmaal tussen zwijgen en aanklagen. Je kunt een vraag stellen en die vraag neerleggen waar ze gehoord kan worden. Een vraag wérkt enkel wanneer ze op het gepaste bordje wordt neergelegd.
Wanneer er thuis iets niet correct verloopt dien je je vraag aan je partner of je ouder voor te leggen. Kan dit niet, dan stap je naar een hulpverlenende persoon. Dat kan een vriend zijn maar soms moet je naar een professional stappen.
Zelf was ik tot vijf jaar geleden een conflict-vermijder. Ik zweeg meer dan goed was voor mijn relaties en voor mezelf. Ik stelde geen vraag of ik stelde de foute vraag. Dat is de vraag die tegelijk aanklaagt en een beschuldigende ondertoon heeft.
De ‘juiste’ vraag maakt op de eerste plaats verbinding, zelfs met diegene die volgens jou een fout heeft gemaakt, ook een grote fout. Op de tweede plaats wijs je niet op ‘feiten’, noch op dat wat de ‘feiten’ jou doen, op jouw gevoelens. ‘Feiten’ hebben zowat steeds onenigheid tot gevolg.(1) Verder, wees je bewust van wat je wilt bereiken en vooral … voel je intentie.(2) Je intentie zal het (eerste) resultaat bepalen. De ‘juiste’ vraag is een uitnodiging om de zaak te bekijken. Je hoeft niets te verbergen, je wilt niets meer verbergen. Hoe stop je het samen?

(1) Lees meer in: Hoe je zelf je ‘feiten’ creëert – Vier soorten feiten → Kort teksten
(2) Lees meer in de paragraaf ‘De kracht van de intentie’ in De Blauwe Rivier oversteken – Hoe ontwikkel ik een ‘probleem’ tot een duurzame ‘oplossing’? p.108 → Boeken

Vraag van de week (46)

Welke vraag heeft ooit voor een doorbraak gezorgd bij een ‘onmogelijke’ uitdaging?

We hebben allemaal in ons leven nu en dan een ‘crisis’ nodig om onze ogen te openen voor de onhoudbare situatie waarin we onszelf op dat moment hebben gemanoeuvreerd. Wat ons dan overkomt dwingt ons om halt te houden, de ratrace te stoppen en een andere weg te overwegen. Dit klinkt eenvoudig maar voor velen voelt zo’n moment aan als een niet te overbruggen obstakel, of een onmogelijke opdracht, of een te riskante uitdaging. De moed zinkt nog meer in de schoenen, het neerdrukkend gevoel wordt zwaarder, de hoop glijdt dieper weg.
Soms is een ‘juiste’ vraag de ontsteker van de ‘crisis’. Zo’n vraag voelt op het eerste moment aan als vervelend, benauwend, te veeleisend of pijnlijk. Het is geen vraag die je euforisch stemt. Na enige tijd of na reflectie of achteraf bij een terugblik, erken je dat net déze vraag noodzakelijk was om voor een doorbraak te zorgen. Dan kan je ze waarderen.
Herinner je je zo’n vraag, zo’n situatie en de daaropvolgende doorbraak? Hoe klonk de vraag toen en hoe zou je ze vandaag herformuleren? Koester de vraag die zorgt voor een breuk in je ‘gewone’ leven ook al voelt ze op het eerste moment pijnlijk aan.
Het levensavontuur stelt iedere dag vragen, de ‘juiste’ vragen. Het komt er op aan ze waar te nemen (aandachtig te luisteren, te zien, aan te voelen, te proeven, te ruiken, aan te raken).
Leiding geven, coachen, bemiddelen of hulp verlenen bestaat uit het stellen van vragen, de ‘juiste’ vragen. Wetenschap bestaat uit het stellen van vragen, de ‘juiste’ vragen. Wijsheid bestaat uit het stellen van vragen, de ‘juiste’ vragen.
Leer de ‘juiste’ vragen op te merken. Leer ze te stellen.

Je verhaal vertellen biedt perspectief

Je levensverhaal vertellen biedt perspectief aan je leven. Ik heb hierover een nieuwe tekst op de site gezet: Hoe vertel je je levensverhaal? Je leven in beeld brengen → Korte teksten
Daarin geef ik aanwijzingen voor zes verschillende vormen waarin je je verhaal in beeld kunt brengen.(1)  Daarbij is het nuttig rekening te houden met zowel de Chronos-tijd (de gemeten tijd van de klok) als de Kairos-tijd (de beleefde tijd). (2)
Het vertellen van je verhaal zal je stimuleren om met meer inzet verder op pad te gaan. Je verhaal is er niet alleen voor jezelf, je biedt aan anderen iets wat hen kan inspireren.
Zowel bij twijfels als bij het met enthousiasme starten van een nieuwe levensfase; zowel wanneer je eind twintig wat rust en structuur zoekt als wanneer je wordt geconfronteerd met de mid-life; zowel wanneer je op de drempel van je zestig staat als van je zeventig of je tachtig; … een beeld van je leven vormen is een kracht.
Je hoeft dus niet te wachten tot je zeer oud bent. Iedereen kan het verhaal vertellen ‘tot op vandaag’.

De inhoud van de tekst:
Het beeld van je leven
Wanneer je levensverhaal vertellen?
Je levensverhaal is niet je levensloop
Vanuit welk perspectief vertelt iemand?
Leven in vier dimensies
Meerdere vormen voor je levensverhaal
Hoe ‘waar’ is jouw levensverhaal?
Wat kan je levensverhaal je opleveren?
1. Je biografie
2. Je autobiografie
3. Je thema-gericht verhaal
4. Je verhaal van nu
5. Je inspiratie-verhaal
6. Je laatste reis-koffer
7. Het na-verhaal van de anderen
Hulp bij het vertellen van je verhaal

(1) De meeste biografiecoachen hanteren slechts enkel de vormen voor een terug-blik.
(2) Hermsen, Joke, Kairos Castle – Over de kunst van het juiste ogenblik, Lannoo 2017

De illustratie: Kairos – A fragment of an Attic sarcophagus dating from 160—180 CE – Marble – Roman work after the Greek original by Lysippos ca. 350—330 BCE – Turin, Museum of Antiquities

Vraag van de week (44)

Welke vraag wérkt wanneer iemand zijn afspraak niet is nagekomen?

Het gebeurt bij de beste wel eens: te laat komen op een afspraak of vergeten een taak uit te voeren of een bestelling verkeerd afleveren. Het is niet prettig voor jou wanneer jij anders had verwacht van hem. Het wordt nog lastiger wanneer jij zulke situatie een paar keer kort achter elkaar meemaakt. Welke vragen komen dan als spontane reactie in jou op? Misschien: Verdorie, is dat nu zo moeilijk? Zijn we allemaal slordiger geworden? Was onze afspraak niet duidelijk genoeg? Waarom zet hij de afspraak niet onmiddellijk in zijn agenda!? Is het teveel gevraagd om mij onmiddellijk te verwittigen? Of misschien: Heeft dit met mij te maken? Heb ik onvoldoende duidelijk mijn instructies gegeven? Moet ik hem dan als een kind behandelen en vragen of hij het wel goed heeft begrepen? Trek ik zulke mensen aan?
Dit zijn klaag- of zeur-vragen. Daarmee kom je geen stap verder of maak je het jezelf alleen maar moeilijker of lastiger.
Ja, het is vreselijk vervelend indien iets niet wordt uitgevoerd zoals jij verwachtte. Het wordt nog lastiger voor jou wanneer je het de eerste keer zo laat, zonder opmerking, de tweede keer opnieuw en pas na de derde of x-ste keer er op reageert. In dat geval vergroot je de kans dat je korter of agressiever reageert.
Wanneer je van bij het eerste voorval reageert maakt het een verschil hoe je handelt, met welke intentie. Een positieve aanpak is bijvoorbeeld het volgen van de stappen bij ‘verbindende communicatie’: vertel zonder oordeel wat je waarneemt, geef aan wat dit met jou doet, vertel wat nu je behoefte is, doe een billijk verzoek. Je dient daarbij te letten op je taal, zowel je verbale als je non-verbale taal. Je intentie dient echt gericht te zijn op ‘verbinden’. Indien dat niet zo is, klinkt dat door in jouw taal.
Er is nog een andere weg: stel de ‘juiste’ constructieve vraag, de vraag die toekomstgericht wérkt voor jou én voor de ander. Vanuit een bewuste intentie om van deze gelegenheid een constructief moment te maken, kan je een vraag stellen. Je aandacht richt zich daarbij niet op wat er fout liep maar op een andere houding in de toekomst. Het draait dan niet (meer) om jou maar om jullie samenwerking, het punt ‘in het midden’. Dan stel je een vraag met de blik naar voor, niet naar achter; naar wat er morgen kan en niet naar wat er gisteren niet kon. Een ‘juiste’ vraag levert een antwoord op dat jou voldoening geeft én de ander in zijn waardigheid laat én hem de ruimte geeft om jou iets te bieden. Om dit laatste te bekomen dien je niet altijd iets te verzoeken. Je kunt met een ‘juiste’ vraag de ander de ruimte laten om zelf te komen met een aanbod. Een ‘juiste’ vraag stellen, rustig en uitnodigend, doet wonderen.

Wat is voor jou de meerwaarde om de ‘juiste’ vragen in de  vingers te hebben?
Ik leer je de kunst van het vragen aan en coach je verder.

Vraag van de week (43)

Welk ‘probleem’ van jou werd beantwoord door jou te wijzen op wat niet werkt?

Indien jij met een ‘probleem’ zat en je kreeg als eerste reactie te horen wat je allemaal fout doet, heb je wellicht ervaren dat dit je niet enthousiast maakt om er tegenaan te gaan.
Wanneer iemand bij jou komt met een ‘probleem’ vertelt hij meestal op een klagende toon een reeks vaststellingen, iets waar hij moeite mee heeft. Hoe vaak heb jij hem daarbij gewezen op wat niet werkt en dat hij de zaken fout aanpakt? Ik hoor en zie het nog iedere dag, zeker vandaag met de meningen over de aanpak van het corona-virus. Wijzen op het negatieve van een actie of op gevaren lijkt onze aangeboren houding maar dat is het niet, het is aangeleerd gedrag. Ja, in onze genen zitten aanzetten voor oude gedragspatronen (vecht-vlucht-verstijf) maar inmiddels zijn we enkele tienduizenden jaren verder en heeft opvoeding en socialisatie veel overgenomen. Wat werd aangeleerd kan je afleren.
Hoe vaak kreeg je een snel advies (hoe de ander het zou doen) zonder oog te hebben voor jouw ‘probleem’? Snel een advies geven is evenmin een oplossingsgerichte houding. Jullie zijn dan beiden gezellig in het ‘Redder-spel’ gestapt.(1)
Wanneer iemand het ‘foute’ gedrag blijft herhalen én klagen dat er een ‘probleem’ is, wijst dat op een dieper liggende vraag. Enkel het vinden van de vraag waar het écht om gaat, helpt om uit de vicieuze cirkel te geraken.
Wat was jouw ‘probleem’? Of beter, wat was jouw dringende, dwingende vraag? Een écht probleem is een dringende vraag die jij stelt en waar jij verantwoordelijkheid voor neemt. Indien aan deze voorwaarde niet wordt voldaan dan wijst het woord ‘probleem’ dat je gebruikt op: een wanhoopskreet, een ongemak, een vervelende zaak, iets waar jij je zorgen over maakt of één van de tweehonderd andere mogelijkheden die je vindt achteraan in het boek De Blauwe Rivier oversteken – Hoe ontwikkel ik een ‘probleem’ tot een duurzame ‘oplossing’?(2)
Dus, wat was jouw belangrijke vraag? Welke reactie had je daar graag op gekregen (of wil je nog steeds krijgen) zodat jij je achteraf gesterkt voelt om zelf de oplossing te vinden? Welke houding van de ander zou jij erg waarderen?
Hoe ga jij antwoorden de volgende keer dat iemand bij jou komt met een ‘probleem’?
Leer hoe jij je eigen ‘problemen’ het best constructief aanpakt, dan kan je anderen helpen dat ook te doen. Stel jezelf en de ander de juiste vragen.

(1) Lees meer in het hoofdstuk ‘De eigen kracht versterken’ p.33 in de tekst: De kunst van het vragen en het Vragenkompas
(2) Het boek vind je gratis onder ‘Boeken’