Tagarchief: Oplossend vermogen

Vraag van de week (26)

Welke vraag heb jij nu nodig om verder te kunnen?

Een ‘juiste’ vraag aangeboden krijgen én die ontvangen is even belangrijk als wanneer jij een ‘juiste’ vraag stelt aan anderen. Je hebt net als iedereen een goede vraag nodig om een betekenisvolle volgende stap te zetten. Soms klinkt die vraag uit de mond van een vriendin, soms uit die van een ‘vreemde’. Soms komt ze verwacht, vaak komt ze onverwacht en klinkt ze onaangenaam. Het is niet dat er geen vragen worden gesteld, wel dat jij ze niet steeds hoort. Of indien je ze hoort, dat je ze niet ontvangt. “Toch niet van hem!”
Wanneer je een vraag ontvangt, kan je niet niet antwoorden, om het even hoe de vraag werd geformuleerd. Je kunt wel verhinderen dat je een vraag hoort en ‘oplaadt’, bv. door je oren af te sluiten of de vraag onmiddellijk weg te kaatsen. In de tekst “Hoe hou je een gesprek ‘in het midden’?”(1) wijs ik op de derde optie: je laat de vraag komen, laat ze in het midden liggen én je luistert er aandachtig naar, daarna beslis je of je ze ontvangt of niet. Wanneer je ze niet ontvangt hoef je ze niet meer te beantwoorden, het bewust niet ontvangen was je antwoord.
Er is nog een andere weg: stel de ‘juiste’ vraag aan jezelf! Dat doe je om je ‘eigen kracht’ te vergroten: stel vaker goede vragen aan jezelf. Door de ‘juiste’ vragen te stellen aan jezelf kweek je ‘gezonde twijfel’.(2) Wees voor het stellen van vragen aan jezelf wel even kritisch als voor de vragen die anderen jou aanbieden: Verwijst de vraag naar waar het voor mij nu echt om gaat? Draait ze niet rond de pot en noemt ze man en paard? Verwijst ze respectvol naar mijn pijnpunt? Voelt ze aan als waarachtig? Word ze constructief geformuleerd? Doet ze me fundamenteel, en oprecht, twijfelen? 
Wanneer je een ‘juiste’ vraag stelt aan jezelf … beantwoord die dan eerst alvorens een nieuwe vraag te stellen. Zo neem je jezelf ernstig.
Leer op een positieve, constructieve en boeiende manier te twijfelen. Geniet van gezonde twijfel en je leert zoveel meer. Zonder gezonde twijfel is er geen gezonde zekerheid. De ‘juiste vraag stellen aan jezelf is niet: piekeren, twijfels opeenstapelen, tien vragen of meer stellen zonder ze te beantwoorden (dit is een tactiek om niet naar je vragen te moeten luisteren). Ongezonde twijfels verlammen je, ze zijn de tweelingzus van ongezonde zekerheid.

(1) Lees meer in: Hoe hou je een gesprek ‘in het midden’? → Korte teksten
(2) Lees meer in het hoofdstuk ‘Evenwichtige zekerheid en gezonde twijfel’ in de tekst
Leerrijker worden kán! → Korte teksten

Vraag van de week (25)

Met welke vraag krijg je een gesloten deur open?

Wanneer was het laatst dat jij voelde dat je je voor een ‘gesloten deur’ stond? Een situatie als: een collega is niet bereid om met jou verder te werken; na een mail van jou krijg je geen reactie meer maar hoor je wel via-via dat die zeer slecht werd ontvangen; een ambtenaar weigert naar jouw argumenten te luisteren; je vriendin wil niet meer met je praten (“Het is genoeg geweest!”); iemand weigert je uitgestoken hand; je vraag om een gesprek wordt niet beantwoord; je tiener heeft zich opgesloten in haar kamer en weigert (letterlijk) de deur open te doen; je hebt het gevoel dat je tegen een muur praat; …
Niet zelden voel je je dan onrechtvaardig behandeld. Je had geen kwade bedoelingen, er werd onvoldoende naar jou geluisterd, je houding werd in een slecht daglicht geplaatst, men heeft jouw woorden verdraaid, de ander houdt geen rekening met het positieve uit het verleden.
Wat alleszins niet helpt op dat moment is hard op de deur kloppen of ze met kracht willen openduwen. Een deur gaat in zo’n situatie niet open door met argumenten of feiten jouw positie of jouw gedrag te rechtvaardigen of in een helderder licht te zetten en nog minder door te dreigen met ‘tegenmaatregelen’. Jouw ‘gelijk’ is geen sleutel die past op het slot. Vaak betekent dit enkel ‘meer van hetzelfde’ en bereik je het tegenovergestelde, d.w.z. de deur gaat nog steviger op slot.
Vooreerst dien je te aanvaarden dat de situatie is zoals ze is, zonder er een lang verhaal bij te bedenken. Een volgende stap is het aanvaarden van de gevoelens van de ander én je eigen gevoelens … zonder te oordelen. Naast jouw ‘pijn’ is er de ‘pijn’ van de ander. Het gaat daarbij niet om uit te maken hoe diep ieders ‘pijn’ aanvoelt; het gaat niet om ‘feiten’ en nog minder om ‘waarheid’. Het gaat om de relatie!
Dus kom je terecht bij jouw behoeften m.b.t. jullie relatie en bij jouw werkelijke intentie: Wat is het meest belangrijke voor jou in deze situatie, op dit moment? Wat wil je uiteindelijk bereiken?
Op basis van jouw antwoord op deze vragen kan je zoeken: Met welke vraag kom ik één stapje dichter bij de ander? (zonder bedreigend over te komen)
Een gesloten deur zwaait niet zomaar terug open. Indien je niet blij bent met ‘een deur op een kiertje’ kan nooit een grotere opening volgen. Misschien moet je wel eerst toelating vragen om een vraag te mogen stellen.
De regel is : hou je eerste vraag kort, zeer kort; je vraag mag jouw kwetsbaarheid tonen maar geen aandacht vragen voor jou; het gaat om de relatie  en je aandachtspunt richt zich op de ‘pijn’ van de ander.

Het boek ‘De Blauwe Rivier oversteken’ nu gratis

Het boek uit 2016 ‘De Blauwe Rivier oversteken – Hoe ontwikkel ik een probleem tot een duurzame oplossing‘ (230 blz) werd herwerkt, er werden foutjes uit gehaald, verwijzingen houden rekening met de ‘Korte teksten’ die inmiddels beschikbaar zijn en het werd klaargemaakt voor gratis publicatie. Je kunt dus het volledige boek vanaf nu zonder meer downloaden (zonder je email-adres te moeten geven).
Dit boek gaat over het aanpakken van concrete, praktische problemen en vragen, niet van theoretische vragen en abstracte of filosofische vraagstukken. Het werd geschreven in de vorm van een gesprek tussen mij en twee jonge leidinggevenden. Zij geven stem aan de opmerkingen en de vragen die ik in de loop van vele jaren tijdens het trainen en het coachen heb ontvangen. 
Dit boek focust op de houding en de vaardigheden om krachtgericht en oplossingsgericht te werken: van het louter vaststellen dat iets niet werkt en het in rondjes blijven draaien naar het formuleren van de werkvraag die er echt toe doet, die je doet oversteken en de verkenning van je vraag zodat je alle mogelijke oplos-wegen ziet. Het gaat zowel om individuele vragen als om vragen van een team.

Ga naar ‘Boeken

Vraag van de week (23)

Welke vraag leg je vandaag voor aan de beleidsmakers?

De corona curve glijdt rustig naar een afronding, alleszins die van de eerste corona crisis. Het is niet zeker of er een tweede uitbraak volgt einde van dit jaar, begin volgend jaar, samen met de gewone griep. Wat wel duidelijk is geworden, er zijn verschuivingen in het politieke spel in vele landen. (Voor België geldt dit uitdrukkelijk omdat de actuele regering maar volmachten heeft tot september.) Op dit ogenblik wordt de sfeer gevuld met politieke geluiden over wat er na de corona moet gebeuren. Er zal moeten worden gewerkt aan de pijnlijke economische, sociale en financiële gevolgen. Wie wil er gewoon terug naar ‘af’, naar ‘business as usual’? Wat moet zéker anders na de zomer? Wat mag zéker niet meer gebeuren? Hoe ga je jouw professioneel leven en je privé vormgeven? Welke ondersteuning heb je daarbij nodig van het beleid? Hoe kunnen we samen de economie duurzamer maken?
Wat zijn de belangrijkste lessen die jij uit deze crisis hebt geleerd? Ga je als burger wachten tot het najaar om een vraag, een wens of een eis te stellen aan het beleid? Het is onvoldoende om gewoon te wijzen op wat er valt te leren uit de voorbije vijf maanden. Analyses zijn nuttig maar beperkend. Vooral omdat die worden gemaakt vanuit een specifieke levenshouding (een gekleurde politieke bril) én een overheersende grondhouding.(1) De analyses zullen daarom ook onderwerp zijn van discussie en onenigheid. Voor de ‘oplossingen’ geldt dit nog veel meer.
Jouw inbreng telt. Maar dan moet die wel klinken. Het volstaat niet om te roepen: “Dit willen we niet meer!”(2) Welke vraag leg jij vandaag voor aan de beleidsmakers, aan een politica(cus)? Of ga je wachten tot het te laat is, bv. wanneer er zoveel klinkt dat jouw stem niet meer kan worden gehoord?
Waar moet je vraag aan voldoen wil ze gehoord kunnen worden? Ik som enkele kenmerken op. Ze is bondig, opgesteld in een heldere taal. Ze is niet veroordelend. Ze is toekomstgericht en oplossingsgericht. Ze heeft één onderwerp. Wil je meer onderwerpen aansnijden, dan stel je twee of meer vragen. De vraag spreekt de taal van de betrokkene.
Je overlegt je vraag best samen met medestanders en jullie sturen ze samen naar de betrokken politica(cus). Misschien kan je op sociale media een plekje creëren om de vragen te verzamelen? Ook op sociale media geldt: stop met klagen of enkel iets aan te klagen, stel een oplossingsgerichte vraag. (Ik schrijf niet: geef de oplossing.)

(1) Lees meer in: Drie grondpatronen om je leven te be-leven → Korte teksten
(2) Lees meer in: Wie heeft er een probleem? Ik, hij, zij of wij? → Korte teksten

Wat doet je grijpen naar een theorie of een patroon?

Ik heb lang getwijfeld bij welke bestaande tekst ik deze gedachten zou plaatsen want er waren verschillende kandidaten. Alle ‘Korte teksten’ houden verband met elkaar, verwijzen naar elkaar, werken samen. Uiteindelijk heb ik gekozen om er maar een afzonderlijke publicatie van te maken: Wat doet je grijpen naar een theorie of een patroon? → Korte teksten
Zoals vele mensen zoek je naar een heldere theorie en handige concepten. Het liefst wil je een sluitende, allesomvattende verklaring voor wat er in en rondom jou gebeurt. Je wilt graag dat je alles, van de meest eenvoudige fenomenen tot de meest complexe of aangrijpende ervaringen, een plaats kunt geven binnen één samenhangend en sluitend verhaal.
Op het ogenblik dat je iets een ‘feit’ noemt en alvorens te verdedigen dat het een ‘feit’ is, is het nuttig om even vanop een afstand na te gaan wat je voelt en wat je op dit ogenblik doet handelen én naar de behoefte die er onder schuilt. Je creëert niet zomaar een ‘feiten’, welke van de vier dan ook.(1) Zeer vaak blijkt er een verband te bestaan tussen de kracht waarmee je een ‘feit’ naar voor brengt en een menselijke behoefte in jou. Ze vormen de basis voor het creëren van ‘feiten’.
Op het ogenblik dat je kiest voor een grondpatroon,(2) een theorie, verklaring of concept, is het nuttig om even na te gaan wat je doet grijpen naar die theorie én te kijken naar de menselijke behoeften die onder je intenties schuilen. Met ‘menselijke behoeften’ bedoel ik behoeften voorbij de basisbehoeften die we gemeen hebben met de dieren (veiligheid, beschutting, voeding, steun van een groep). Ze vormen de basis voor het creëren van theorieën en concepten én van de keuze van het grondpatroon dat je hanteert. 
Meer in het bijzonder wijzen de menselijke behoeften zeer sterk in de richting van een vorm van het lijnig grondpatroon en soms naar het systemisch grondpatroon. Je behoeften anders aanpakken kan helpen om het lemniscatisch grondpatroon te verkennen.

(1) Lees meer in: Hoe je zelf feiten creëert – Vier soorten feiten → Korte teksten
(2) Lees meer in: Drie grondpatronen om je leven te be-leven → Korte teksten