Hoe vaak stel jij de vraag “Waarom?”? Hoe vaak stellen kinderen deze vraag? Waarom stellen ze die vraag? Of beter, Hoe hebben zij geleerd steeds deze vraag te stellen? Geen enkel kind wordt geboren met die vraag. Wanneer een baby de baarmoeder verlaat vraagt zij niet “Waarom moet ik hier uit?”
Alle volwassenen stellen duizend keer de waarom-vraag aan kinderen, vanaf het eerste moment, zelfs wanneer hun baby nog niet kan spreken. Alle volwassenen stellen de waarom-vraag onbewust, ‘spontaan’, zonder nadenken.
Ik loop in het park en zie een paar maanden jonge peuter in een kinderwagen die voor de derde keer haar flesje op de grond werpt. De reactie van de moeder: “Maar schatje, waarom doe je dat? Dat mag niet!”
De waarom-vraag wordt al ‘eeuwen’ aangeleerd door volwassenen die niet hebben geleerd om eerst even na te denken (voor te denken) wat ze eigenlijk willen bereiken en die tijdens hun leven niet hebben geleerd dat de waarom-vraag in feite een luie vraag is.
Stel driemaal achter elkaar de waarom-vraag en je ziet bij de ander … ongemak, ongenoegen, gevoelens van beschuldiging, frustratie, irritatie, ergernis, … tot: “Daarom!”
Wanneer je goed kijkt zie je vaak reeds van bij de eerste keer dat je “Waarom?” vraagt deze reacties, het ongemakkelijk zoeken van een antwoord of het snel roepen van een reactie om zich te verantwoorden.
Doe de test: vraag gewoon “Waarom (doe je dat, meen je dat, enz)?”, bij het antwoord (om het even wat het antwoord is) stel je opnieuw gewoon “Waarom (is dat zo, denk je dat, enz.)?”, bij het nieuwe antwoord (om het even wat het antwoord is) stel je opnieuw gewoon “Waarom (is dat zo, denk je dat, enz.)?”  Voelt de ander zich gezien, begrepen en gelukkig?

Hoe kan het beter?
Wanneer je aandacht geeft aan de situatie die het vertrekpunt is om uit gewoonte de waarom-vraag te stellen, kan je merken dat je drie kanten uit kunt:
a) wil je inzicht verwerven in de oorzaken van wat gebeurt of wordt gezegd, wil je weten waar dit gedrag vandaan komt, wil je een verklaring, … dan stel je een waardoor-vraag
b) wil je weten waar het gesprek echt over gaat, wat de situatie je oplevert, waar dit gedrag naartoe leidt, wil je de intentie en het streven achter het gedrag van de ander kennen, … dan stel je een waartoe-vraag
c) je ben werkelijk geïnteresseerd in de zin en de betekenis van het gedrag van de ander (voor je eigen inzicht of voor het inzicht van de ander), … dan stel je de juiste waarom-vraag

Leer elke vraag die je stelt bewust(er) te stellen.
Je hebt dan twee opdrachten: eerst jezelf reflecterende vragen stellen, vervolgens een juiste formulering vinden voor je vraag.
Je voelt het onmiddellijk, gewoon “Waarom?” vragen is veel en veel gemakkelijker.
Eerst jezelf vragen stellen: Wat wil ik bereiken met het stellen van mijn vraag? Stel ik mijn vraag louter voor mezelf, om meer informatie te hebben, wat is dan mijn verbinding met de ander? Stel ik mijn vraag om de ander aan het denken te zetten, om haar te helpen reflecteren? Vanuit welke aannames stel ik die vraag? Of stel ik mijn vraag om haar te kunnen beoordelen, of om haar ‘van antwoord te dienen!’?
De ‘juiste’ formulering van mijn vraag, verdorie waar moet ik dan niet allemaal op letten? Is ze verbindend, helder, to the point, kort? Is het een open vraag, zonder oordeel, zonder aannames? Geeft ze weer wat mijn intentie is? 

Op mijn de pagina Korte teksten vind je de tekst Waarom? Waardoor? Waartoe?
Het is een uittreksel uit de tekst De kunst van het vragen & Vragen stellen als kunst