Het ernstig gevolg van spelen met woorden

Tijdens een recente workshop ‘Woordenwolk’ beleefden de deelnemers de communicatieve kracht van speels omgaan met woorden.
Ieder begrip is altijd deel van een wolk met woorden die het gebruik van het begrip helder maakt. Een woordenwolk zijn die woorden die voor jou ‘logisch’ horen bij een begrip.
Bijvoorbeeld bij het begrip ‘schuld’ horen voor veel mensen de woorden onschuld, straf, eigen verantwoordelijkheid, boete, vergeving, spijt, enzovoort.
Meer lezen over de woordenwolk? ➜ Zie ‘Korte teksten’

Het verhaal van de workshop
De groep bestaat uit tien coachen en hun opleider. Ze ronden het traject af dat ze gedurende een jaar samen hebben gelopen.
We hebben afgesproken om één begrip te onderzoeken.
Hun eerste opdracht: kies het woord dat voor jullie vandaag erg betekenisvol is (ze hadden de keuze uit drie begrippen). Dit is op zich al speels-spannend want de drie woorden zijn voor hen belangrijk. Ze moeten twee woorden loslaten. Ze kiezen voor ‘loslaten’.
De tweede stap: neem een actuele, concrete situatie voor ogen waarin je het begrip ‘loslaten’ hebt gebruikt of waarin dit sterk aan de orde was. Maak het zo helder mogelijk, noteer de situatie met enkele steekwoorden.
Vervolgens: schrijf op een groot tekenblad dertig woorden als alternatief voor het begrip ‘loslaten’: kies synoniemen en woorden die het begrip mee vormgeven, kleuren en uitdrukken, woorden die voor jou verband houden met hoe jij ‘loslaten’ ervaart, noteer ook tegengestelde woorden want die geven mee reliëf, kies woorden die ‘loslaten’ versterken of verzachten, zoom in op details of zoom uit en overzie wat er bij ‘loslaten’ gebeurt, enz.
De groep is erg creatief en heeft op korte tijd deze opdracht vervuld.
Er hangen nu elf grote vellen papier aan de muur met op ieder blad dertig woorden.
Ik nodig hen uit om alles te lezen en stel hen vervolgens een aantal vragen.
De feiten: er is slechts één woord dat op vier bladen terugkomt (vrijheid), hier en daar zijn er nog woorden die op twee of drie plekken te vinden zijn. Er zijn bijgevolg driehonderd (!) verschillende woorden.
Het wordt snel duidelijk: ieder heeft een eigen wereld waarin ‘loslaten’ leeft, ieder blad vertelt een persoonlijk verhaal. Wil ik iemand kunnen begrijpen als zij over ‘loslaten’ vertelt dan is het nuttig om iets van haar woordenwolk te kunnen waarnemen (dat kan door de ‘juiste’ vragen te stellen). Ieder blad vertelt een levensverhaal. Een van de deelnemers zag in de woordenwolk van enkele collega’s hun biografie vertaald.
Tot slot bied ik hen ‘lichaamsbeleving’ als tweede taal aan: waar in je lichaam beleef jij ‘loslaten’? We overlopen al lopend en aandachtzaam (mindful) het lichaam van de kruin tot de voeten. Op deze wijze ervaren ze dat begrippen niet alleen in hun hoofd zitten maar op vele plekken van het lichaam én dat ze zich daar vaak erg verschillend uitdrukken.

De oefening ‘Woordenwolk’ is de opstap voor een aantal interessante stappen.
Wil je persoonlijke begeleiding of de oefening organiseren voor een groep, contacteer me:
francisgastmans@icloud.com

Vraag van de week (17)

Welke vraag zou jouw geliefde uiterst blij maken?
Wat weerhoud je om die te stellen, vandaag?

Kijk wat deze vraag met je doet.
Stel ze deze week af en toe. Op het einde van de dag?

Een volgend zijpad of een nieuw pad?

Ik heb vaker een nieuw pad genomen in mijn leven. Achteraf gezien nam ik weliswaar een andere weg maar die bleek zoals de vorige weg deel uit te maken van een groot wegenstelsel. Net zoals wanneer je een verre reis onderneemt met de auto en je af en toe van de ene snelweg naar de volgende moet.
Een nieuw inzicht, een nieuwe opleiding, een nieuwe betekenisvolle ontmoeting of een crisis, was de stimulans om mijn situatie te heroverwegen, een kruispunt voor me te zien en een
‘ander pad’ te kiezen.

De rode draad van mijn voorbije veertig jaar tekende zich af rond: denken, oordeelsvorming, de kunst van het vragen en Open Space.
Ik transformeerde van een lijnige blik op oordelen en beslissen (oorzaak-gevolg, stapsgewijs handelen) naar systemisch denken (1976), om via de Dynamische
Oordeelsvorming (1990), het Lemniscatisch denken, de Open Space en de Lemniscaat Methode (2001) voorlopig (?) halt te houden bij de Lemniscaat Benadering (2015) en het Lemniscaat Kompas of Vragenkompas en het Leerkompas (2016).
Iedere stap ging gepaard met veranderingen zowel op professioneel gebied als in mijn privé leven en in mijn vriendenkring. Het ganse systeem ‘Francis’ bewoog.
Vandaag voelt dit opnieuw zo aan.

Bij iedere stap had ik het gevoel dat ik mezelf opnieuw uitvond. Dat was ook zo, alleen bleef het uiteindelijk binnen een bekend netwerk aan keuzemogelijkheden. Mijn volgende stap bleek een ‘logisch’ gevolg van de honderden kleine keuzes die in de maanden ervoor de dynamiek van mijn leven stuwden. Het voelde aan als een ‘onvermijdelijk’ gevolg. Ik bleef weven aan dezelfde ‘rode draad’. Daar is niets fout mee.

In werkelijkheid creëer je ieder kruispunt zelf. Het wegennetwerk waarop je je bevindt is je eigen creatie. Er bestaat geen pad. Het pad wordt ‘pad’ door te lopen, door je volgende stappen. Het wordt een paden-netwerk door je dagelijkse keuzes, door zelf kruispunten te creëren en nieuwe paden te lopen. Het netwerk ‘is’ er niet, het ‘ontstaat’ iedere dag, je weeft het zelf.
Er ‘is’ geen rode draad in het leven die je kunt volgen. Je weeft de draad terwijl je loopt, met iedere keuze die je maakt. Er is alleen een rode draad te zien als je terugblikt. Er is geen levensplan vooraf.
Je construeert en beheert de onderneming “Mijn leven” volledig zelf.

Ik ben een voorstander om een visie op zeer lange termijn te ontwikkelen, gebaseerd op je
levensthema’s’ en om vanuit die visie praktische doelen op kortere termijn te stellen … zonder je echter aan die doelen vast te ketenen.
In mijn leven spelen drie thema’s een belangrijke rol. Ze manifesteerden zich al vrij vroeg.
Het eerste thema: de spanning tussen ‘aanleren’ en ‘leren’, tussen diegenen die mij iets willen aanleren en de leraar-leerling in mij. Die spanning startte fel op mijn zevende, na de eerste klas van de basisschool. “Dit is geen goede manier om iets te leren.” Dus wou ik zelf leraar worden, wel een ‘ander soort leraar’. Het speelt nog als ik anderen iets wil aanleren en ik hun ‘leraar’ word.
Een tweede thema was ‘meervoudig denken’. Als vijftienjarige schreef ik in mijn leerboekje (ik had – en heb – altijd een leerboekje in mijn zak om mijn ideeën en ‘leerwinst’ in te noteren): “De mensen denken enkelvoudig. Waarom is het zo moeilijk om meervoudig te denken, een denken dat het tegenovergestelde van wat je denkt mee insluit?” Enkelvoudig denken zijn alle vormen van ‘logisch’ denken die een vaste lijn volgen vanaf een gekozen vertrekpunt. In meervoudig denken hebben alle vormen van denken tegelijkertijd een plaats. Het tegenovergestelde van
ieder oordeel is net zo waar. Zo stelde ik.
Een derde thema, aan dit tweede verwant, was mijn aandrang om vanop grote hoogte het ‘menselijk gedoe’ te kunnen bekijken en begrijpen. Ik wou een ruim overzicht hebben, hoger dan vanuit de bomen waarin ik klom en uren op m’n eentje zat, hoger dan uit vogelperspectief. Het leven bekijken vanuit een gezichtspunt ver in de ruimte (vanuit een ‘goddelijk standpunt’?).

Deze drie thema’s zijn terug te vinden in wat ik heb mogen ontwikkelen als de Lemniscaat Benadering (➜ Boeken). Het klinkt daarom ‘logisch’ om de Benadering nog meer in de markt te zetten en aan te leren. Wat drijft me om dit in vraag te stellen? Wat noopt vandaag om een ander pad te willen vinden? Lijkt de afslag die ik vandaag neem op het eerste gezicht niet op de verschillende keerpunten die ik voorheen heb genomen? Kan het anders? Moet het anders?
De vraag draait niet om de inhoudelijke ontwikkeling van mijn concepten wel om de wijze waarop ik ‘aanwezig’ ben, waarop ik aanleer en me verhoud tot de mensen tot wie ik me richt.
De verworven inzichten houd ik in mijn rugzak. Het zijn zeer handige tools.
Ik zie het als mijn bijdrage aan het ‘menselijk gedoe’ om de kennis van de drie mentale patronen verder te onderzoeken en te verdiepen, die inzichten te verbinden met ons dagelijks leven en er praktische toepassingen voor te ontdekken. Dat wil ik echter uitwerken op een andere manier dan ik het de laatste veertig jaar heb gedaan. Hoe dan wel?
Ik weet het niet, ik zal het wellicht de komende maanden ontdekken.

Op de wegwijzer van dit pad staat:
organiseer niet wat niet georganiseerd moet worden; koester de open innerlijke ruimte van jezelf en die van anderen; ga met anderen op weg en stimuleer hun eigen leiderschap binnen het interafhankelijk verbonden zijn met alle mensen en levende wezens; neem de verantwoordelijkheid voor al je gevoelens en gedachten en toon wat dit ook voor hen betekent; neem een punt op de horizon om je op te richten maar weet dat de horizon wijkt als je ver genoeg stapt; leer hen de juiste vraag te stellen, als er geen vraag wordt gesteld moet er geen antwoord worden gezocht; ten slotte … neem jezelf niet té serieus, doe het speels en geniet ervan.
Vele mensen hebben deze afslag al genomen merk ik. Er staat een flink stapeltje stenen naast de weg. Ik neem een steentje, leg het erop en stap verder.
🙏🏼 Namasté


Interesse om je levensthema’s te ontdekken en er een visie op zeer lange termijn uit te halen?
Contacteer me francisgastmans@icloud.com

Welke vraag komt keer op keer terug in je leven?
Welke vraag zit er onder die vraag?

Kijk wat deze vraag deze week met je doet.
Stel ze deze week af en toe. Stel ze wanneer je wordt geconfronteerd met een ‘probleem’ of een vraag.