Categorie archief: Uncategorized

Geduld hebben is voor ongeduldige mensen

Geduld hebben is voor ongeduldige mensen.
Wie is de leider van jouw tijd?
Persoonlijk leiderschap houdt in dat je bewust kiest hoeveel tijd je geeft aan een activiteit.
Luisteren naar iemand die te lang praat of zelfs zeurt; je kind helpen bij een moeilijke taak terwijl het tegenstribbelt; vaststellen dat je partner weer eens uitstelt om te doen wat jullie hebben afgesproken; beleven dat een ambtenaar zonodig net nu even weg moet voor een pauze; in de rij staan aan de kassa terwijl een oude vrouw voor jou niet meer weet waar ze haar centjes heeft gestoken; in een wachtzaal zitten en bericht krijgen van je huisarts dat zij dringend even weg moet; wachten voor een antwoord op een dringende aanvraag; in een lange file staan op de autobaan en vaststellen dat enkele automobilisten je voorbij steken via de pechstrook; enz.
Tijdens al deze ‘activiteiten’ doe jij iets. Jij ondergaat niet. Om iets te ervaren, te beleven of vast te stellen, moet jij iets doen, moet je actief zijn.
Bij de activiteiten in de voorbeelden moet je best geen geduld tonen, wél duidelijk kiezen hoeveel tijd en aandacht je er nu aan wilt geven. Geef de mensen en de situaties de tijd die zij nodig hebben. Heb oog voor jouw verwachtingen en behoeften. Zijn die realistisch in deze situatie? Waar heb jij nu behoefte aan? Waarin schuilt de spanning?
Geeft de situatie aan dat de tijd ie jij voorziet onvoldoende is? Kies dan opnieuw maar heb geen geduld. Heb je het gevoel dat je gedwongen wordt er meer tijd voor uit te trekken? Kies hoeveel het je waard is om meer tijd te geven aan die activiteit. Wellicht is dit je meer waard dan de consequenties te dragen wanneer je er mee zou stoppen en er geen extra tijd aan zou geven.
Wees de leider van je tijd, niet het slachtoffer.

‘Geduld hebben’ wijst op een relationele ongelijkheid tussen jou en diegenen voor wie jij zegt dat je geduld hebt. Je plaatst je dan innerlijk op een trapje hoger tegenover de ander. Jullie zijn niet meer gelijk. Jij creëert ongelijkheid!
Er is nog meer aan de hand: je beledigt diegene voor wie jij geduld toont. Het kan best edelmoedig lijken dat jij geduld toont maar in werkelijkheid neem je de ander niet au sérieux, niet helemaal zoals die zich op dat moment toont. Er is iets ‘mis’ met die persoon. De gebeurtenissen kunnen niet ‘gewoon’ verlopen omdat de ander niet doet zoals jij verwacht of wilt.
In de uitdrukking “Ik moet geduld hebben.” maakt ‘moeten’ het nog een beetje erger. Zo benadruk je een onderdanige, volgzame, onmachtige houding. Je toont je het slachtoffer van de situatie. Slachtoffers zeuren, klagen, verwijten de anderen, bekritiseren de structuren, enz.

Ieder moment in je leven is jouw moment. Wat jij doet op ieder moment is jouw keuze. Zelfs indien externe factoren een dwingend karakter hebben dan is het ervaren van iets als een ‘dwingende zaak’ jouw keuze. Jij kiest om je zo te voelen!
Eigen leiders overwegen en kiezen én nemen de verantwoordelijkheid op voor hun keuze. Ze verwijzen niet naar externe factoren die hen (als onmachtige of als slachtoffer) dwingen iets te doen. Ze houden de zaken flexibel en zorgzaam in handen en weten op het juiste moment bewust los te laten. Eigen leiders weten wat ze kunnen krijgen en wat niet, waar ze toe in staat zijn en waartoe niet, waar hun kracht ligt en waar hun zwakheden.
Verliezen ze toch eens hun geduld dan kloppen ze niet op hun kop. Fouten maken is menselijk. Een eigen leider weet dat, neemt zijn verantwoordelijkheid, zet de zaken recht zoveel hij nog kan en neemt de verantwoordelijkheid voor de consequenties, ook voor die gevolgen die hij niet voorzag. Dit alles zonder zeuren.

(Dit is een bericht uit 2016 dat ik herneem omdat ik  tijdens deze corona-tijd vaak het thema ontmoet.)

Vraag van de week (31)

Met welke vraag kan je elke dialoog ondermijnen?

Dialogeren is op zich al geen eenvoudige zaak.(1)  Je houdt tegelijkertijd verschillende ballen in de lucht. Je zoekt een evenwicht tussen: je intenties en datgene wat je wilt bereiken; je fysieke, emotionele, intellectuele en materiële behoeften op dat moment; je uitgangspunten en overtuigingen die je gezien en gerespecteerd wilt hebben; je eigen belangen die je niet uit het oog mag verliezen; respect voor de belangen van de ander en zaken waar je rekening mee wilt houden; de keuze om de aandacht te blijven richten op het werkelijke onderwerp van het gesprek (niet aan de oppervlakkige inhoud); de tijd en de energie die je investeert.
Het gebeurt meermaals dat er iemand mee aan tafel zit die in werkelijkheid niet wil dialogeren. Hij vindt dat hij op dat moment meer gebaat is met een ‘spel’: het ‘stellingen-spel’, of het ‘ik zie, ik zie, wat jij niet ziet-spel’, of het ‘macht-spel’, of het ‘verstoppertjes-spel’, of het ‘torpedeer-spel’, of wie weet welk ander spel nog.
Wie niet wil dialogeren stelt ook vragen. Het zijn echter vragen om de dialoog te torpederen, te verzieken, af te remmen of te laten verzanden in nietszeggend gekakel. Het is niet altijd van bij het begin duidelijk wat de intentie is van zo’n persoon.
Denk even na hoe jij een dialoog zou kunnen torpederen, met welke vraag jij er een virus in zou kunnen steken. Je hoeft het uiteraard niet echt te doen. Maar wanneer je de optie goed overweegt en goede vragen kunt formuleren, kan je de pogingen van ander sneller herkennen.
Wat doe je wanneer een virus-vraag op tafel komt? Niet in de aanval gaan! Dan speel je het spel mee. Een anti-dialoog-virus hou je niet tegen door er tegen in de aanval te gaan. Daarmee geef je het alleen maar meer zuurstof. Dat leert het corona-virus ons duidelijk vandaag. Wat nodig is: een omgeving creëren waarin het niet kan gedijen. Leer een goede dialoog-constructie-vraag te stellen, een vraag als antwoord, niet als re-actie. Een vraag die een gezond dialoog-klimaat schept.

(1) Lees meer in: Kies je voor een dialoog? Wat doe je dan? → Korte teksten

Leerrijker worden, het kán! → tekst uitgebreid

De ‘Korte tekst’ Leerrijk worden, het kán! werd erg uitgebreid, tot 80 blz.
 → Korte teksten
Rond drie nieuwe topics heb ik gedachten toegevoegd:
• Leerinteresse en leernoodzaak
Om effectiever te leren en dus leerrijker te worden, is het belangrijk om nieuwsgierigheid of interesse en noodzakelijkheid beiden in je leeraanpak te integreren. Zonder noodzaak word je leerarmer.
• Leerwinst
Je wordt rijker indien je je ‘winst’ vergroot, je wordt leerijker indien je je leerwinst vergroot. Haal je voldoende uit je investeringen, uit je leerweg? Hoe investeer je verstandig tijd, inspanningen, frustratie, geld, enz.? Hoe vergroot je je leerwinst?
• Omleren
Naast afleren is omleren een essentiële manier om veranderingen aan te pakken. Wat ‘fout’ is moet niet weg. Er is niets mis dat er iets mis loopt, wél dat je er eenzijdig negatief op reageert. Omleren is een krachtige en rijke manier van leren.

Vraag van de week (30)

Welke vraag komt in je op wanneer je vijf minuten met aandacht in stilte zit of staat?

Even stilzitten of stilstaan (letterlijk), gedurende vijf minuten, dat kan zonder een cursus mindfulness of meditatie.(1) Vijf minuten is voldoende om te ervaren wat er binnen jou gebeurt wanneer je bewust even ‘halt’ houdt.
Geen theorie: test het uit, nu. Sluit even je ogen.
Je zult merken dat er geen stilte is in jou, dat het best moeilijk is om alle innerlijke geluiden en beelden te stoppen. Dat hoeft ook niet. (Dat kunnen alleen monniken die uren per dag oefenen en dan nog.) Je leert al heel wat indien je opmerkzaam bent naar wat er allemaal naar boven komt. Wat je innerlijk hoort is immers belangrijk, voor jou, op dat moment.
a) Er is ‘iets’ dat gehoord of gezien wilt worden: een gevoel, een gedachte, een fantasie, een beeld, een idee, een zorg, een angst, …
b) Mededogen met jezelf betekent dat je geen oordeel hebt over dat wat er klinkt. Het mag er zijn. Het hoeft niet onmiddellijk weg.
c) Richt dan je aandacht op je rechter dikke teen. Voel je je teen? Kan je hem zachtjes bewegen? Het doet er eigenlijk niet toe waarop je je aandacht richt. Ik stel je de dikke teen voor omdat die het verst verwijderd is van je hoofd en je hart. Door even je aandacht te verplaatsen kan je ervaren 1) dat je dat kunt en 2) dat er een plekje in jou is dat het commando kan overnemen.
d) Ga dan terug naar de gedachte, het gevoel of het beeld dat er eerst in je was opgekomen. Stel het de vraag: Waarmee kan ik je rust schenken?
e) Welke vraag komt er nu in je op in dit stilte-moment?
f) Doe dit vandaag nog eens een keer. Hou het speels, doe het niet te ernstig en vooral, geniet er van. Je kunt zo’n momentje beleven telkens wanneer je moet wachten (bv. op een bus, een tram of een trein) of wanneer je wandelt in het park of wanneer je naar je kinderen kijkt die in de speeltuin spelen.

(1) Om volledig van de ervaring te kunnen genieten is een training wel aangeraden. Zelf heb ik driemaal een tiendaagse Vipassana-meditatie gevolgd in het centrum in Dilsen, België.

Vraag van de week (29)

Welke vraag stelt het kunstwerk dat de diepste indruk op jou maakte aan jou?

Op het eerste gezicht lijken vele kunstwerken louter iets te tonen, iets aan te bieden.
Sommige mensen staan er voor en … kijken er naar … 7 seconden, 9 seconden.
Heel veel kunstwerken willen uitdrukkelijk meer bij jou oproepen. Een gevoel voor schoonheid? (bv. de Mona Liza) Een gevoel van devotie? (bv. Het Lam Gods van Van Eyck) Een verontwaardiging of een gevoel van chaos? (bv. Guernica van Picasso).
Voor elk gevoel is er wel een kunstwerk te vinden die het kan oproepen.
Er zijn kunstwerken die met jou persoonlijk een verbinding willen maken, ze vragen om herkenning. Vaak zijn het werken die rechtstreeks verband houden met een belangrijk biografisch gegeven (het lijden) van de kunstenaar (bv. Louise Bourgeois).
Er zijn kunstwerken die niets ‘zeggen’, maar je veeleer een vraag stellen. Alle kunstwerken hebben m.i. de potentie om een vraag in jou op te roepen maar sommige zijn sterker vraag-gericht.
Welk kunstwerk heeft ooit een diepe indruk op jou gemaakt? Waar ‘voel’ je het vandaag opnieuw? Welke vraag stelde dat kunstwerk aan jou?

Je kunt in dialoog gaan met een kunstwerk.  Dan stel je je voor dat  het werk jou een vraag stelt. Zo bijvoorbeeld:
Welk beeld komt er in je op wanneer je aandachtig naar mij kijkt?
Welke muziek hoor je wanneer je aandachtig naar mij kijkt?
Als je een gesprek met mij zou hebben waar zou dat dan over gaan?
Waar raakt het verhaal dat ik jou vertel het verhaal dat jij over jezelf vertelt?
Wat maakt het waardevol of zinvol dat ik besta?
Indien je iets zou mogen toevoegen aan mij wat zou je mij dan aanbieden?
Tot welke actie stimuleer ik je?

Geniet deze zomermaanden van kunst!