Wees de leider van ‘jouw tijd’, niet het slachtoffer.
Wie is de leider van jouw tijd? Hoe ga jij om met wat jij beleeft als ‘jouw’ tijd?
Geduld hebben  is een belediging voor wie jouw ‘geduld’ aangeboden krijgt.
Eigen leiderschap houdt in dat je bewust kiest hoeveel tijd je geeft aan iets – een mens, een activiteit, een event, een situatie, een ervaring, een voorval. 
Luisteren naar iemand die te lang praat of zelfs zeurt, je kind helpen bij een moeilijke taak terwijl het tegenstribbelt, vaststellen dat je partner weer eens niet doet wat werd afgesproken, beleven dat een ambtenaar zonodig net nu even weg moet voor een pauze, in de rij staan aan de kassa terwijl een oude vrouw voor jou niet meer weet waar ze haar centjes heeft gestoken, in een wachtzaal zitten en bericht krijgen van je huisarts dat zij dringend even weg moet, in een ziekenhuis wachten voor een antwoord op een dringende aanvraag, in een lange file staan op de autobaan en vaststellen dat enkele automobilisten je voorbij steken via de pechstrook, luisteren naar een persoon met dementie die heel veel tijd nodig heeft – althans volgens jouw beleving van ‘tijd’ – om zijn brein een antwoord te laten samenstellen, enz. 
Dit zijn allemaal louter ‘situaties’, die jij op jouw manier ervaart; de ander ervaart die op haar manier! In al deze situaties moet je best geen geduld tonen, wél duidelijk kiezen hoeveel tijd en aandacht je er nu aan wilt geven.
Geeft de situatie aan dat jouw voorziene tijd onvoldoende is? Kies dan opnieuw maar heb geen geduld. Heb je het gevoel dat je gedwongen wordt er meer tijd voor uit te trekken? Kies hoeveel het je waard is om meer tijd te geven aan die activiteit. Wellicht is dit je meer waard dan de consequenties te dragen wanneer je er mee zou stoppen en er geen extra tijd aan zou geven. Kies je er voor om in die situatie niet meer van jouw tijd te geven, kan je frustratie voelen maar wees niet beschaamd of voel je niet schuldig. Jij kiest hoe emotioneel te reageren op het gevoel van frustratie. (1)

Geduld hebben is iets voor ongeduldige mensen.
‘Geduld hebben’ wijst op een relationele ongelijkheid tussen jou en diegenen voor wie jij zegt dat je geduld hebt. Je plaatst je dan relationeel innerlijk op een trapje hoger tegenover de ander. Jullie zijn niet meer gelijk. Jij creëert ongelijkheid! Er is nog meer aan de hand: je beledigt diegene voor wie jij zegt geduld te tonen! Het kan best edelmoedig lijken dat jij geduld toont maar in werkelijkheid neem je de ander niet helemaal zoals die zich op dat moment toont. Er is iets ‘mis’ met die persoon. De gebeurtenissen kunnen niet ‘gewoon’ verlopen omdat de ander niet doet zoals jij verwacht of wilt.
In de uitdrukking “Ik moet geduld hebben.” maakt ‘moeten’ het nog een beetje erger. Zo benadruk je een onderdanige, volgzame, onmachtige houding. Je toont je het slachtoffer van de situatie. Slachtoffers zeuren, klagen, verwijten de anderen, bekritiseren de structuren, enz.
Het begrip ‘tijd’ is een menselijke constructie, ‘dé tijd’ bestaat niet. Er is de gemeten tijd, de chronologische tijd, van de Griekse god Kronos, en er is de beleefde tijd, de tijd van het hier-en-nu, het vatten van het moment in het moment, de Kairos tijd, Kairos is de jongste zoon van Zeus.(2) 
In een mensenleven verleg je het accent. Als kleuter ligt je accent op de beleefde tijd, gaandeweg leer je dat de chronologische tijd belangrijk is onder mensen, wanneer je ouder wordt komt het accent weer meer te liggen op de beleefde tijd. Bij personen die Alzheimer en dementie ontwikkelen komt het accent volledig op de beleefde tijd te liggen. Dat geeft vaak frictie met acties van de de verzorgenden die sterk in de chronologische tijd leven.
Je ‘bezit’ geen tijd, tijd kan je niet ‘bezitten’ en dus ook nooit ‘verliezen’! Uiteraard beleef je ‘jouw’ tijd. Jij gaat op jouw manier om met jouw tijd, de ander doet dat op haar manier met haar tijd. Wees je eigen leider, wees de leider van je tijd, ieder moment in je leven is jouw moment. Wat jij doet op ieder moment is jouw keuze. Zelfs indien externe factoren een dwingend karakter hebben dan is het ervaren van iets als een ‘dwingende zaak’ jouw keuze. Jij kiest om je zo te voelen! 

Eigen leiderschap
Eigen leiders aanvaarden dat alle mensen, situaties, interacties en processen hún tijd nodig hebben. Ze leren om de dynamiek en het systeem van mensen, situaties, interacties en processen te ‘lezen’. Ze overwegen, kiezen én nemen de verantwoordelijkheid op voor hun keuze. Ze verwijzen niet naar externe factoren die hen (als onmachtige of slachtoffer) dwingen iets te doen. Ze houden de zaken flexibel en zorgzaam in handen en weten op het juiste moment bewust los te laten. Eigen leiders weten wat ze kunnen krijgen en wat niet, waar ze toe in staat zijn en waartoe niet, waar hun kracht ligt en waar hun zwakheden. Ze kennen hun Eigen Kracht.
Verliezen ze toch eens hun geduld dan kloppen ze niet op hun kop. Fouten maken is menselijk. Eigen leiders weten dat, nemen hun verantwoordelijkheid, zetten de zaken recht zoveel zij nog kunnen en nemen de verantwoordelijkheid voor de consequenties, ook voor die gevolgen die zij niet konden voorzien. Dit alles zonder te zeuren. De blik is gericht op wat nu mogelijk is + in de toekomst + rekening houdend met de lessen geleerd uit het verleden én met de onmogelijkheden.

——
(1) Meer over het onderscheid tussen gevoelens en emoties in: Medeleven Empathie Mededogen
Dé autoriteit als het om emoties gaat: Lisa Feltman-Barrett Op haar website vindt je een grote bron aan informatie. Haar boeken voor het grote publiek:
How Emotions Are Made – The Secret Life of the Brain, Pan Books 2017
Seven And A Half Lessons About The Brain” (2020). 
(2) Meer over ‘tijd’ in de tekst Drie grondpatronen om je leven te be-leven, het hoofdstuk 3.1 Het lijnig grondpatroon